Voor de bouwsector is duurzaamheid een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren. En daarvoor is verregaande innovatie nodig. Bouwgroep Cordeel uit Temse is een voorbeeld van een bedrijf dat door de integratie van nieuwe technologieën zijn eigen infrastructuur en activiteiten energiezuiniger heeft gemaakt. De groep wil op die manier haar klanten tonen dat geïntegreerde oplossingen zowel duurzaam als economisch interessant zijn.

Zowat 2.000 technici zijn dagelijks in de weer voor netbedrijf Fluvius. Ze staan in voor het aanleggen en onderhouden van elektriciteits-, gas- en warmtenetten, rioleringen en telecommunicatie. IT-systemen ondersteunen die werkzaamheden. En sinds kort gebruikt het bedrijf daar ook slimme apps voor.

De ruimte om windparken op de Noordzee te ontwikkelen is beperkt. En er zal internationale samenwerking nodig zijn om de energietransitie te kunnen realiseren. Om deze problematiek aan te pakken werken leden van De Blauwe Cluster en Flux50 samen met onderzoekers KU Leuven aan zogenaamde "hybride connectoren" in het project Cordoba.

Zoals alle sectoren, herneemt ook in de energiesector het kantoorwerk geleidelijk aan. Een combinatie van telewerk en werken op kantoor is daarbij het uitgangspunt. Netbeheerder Fluvius had voor de coronapandemie al een beleid dat telewerk mogelijk maakte, maar het afgelopen jaar zorgde voor een stroomversnelling.

Om de Europese klimaatambities te halen, zal een mix van oplossingen nodig zijn. Vandaag komt amper een vijfde van onze energie uit hernieuwbare bronnen zoals zon en wind. Hernieuwbare, klimaatneutrale gassen kunnen een grote stap vooruit betekenen.

Gebouwen zijn verantwoordelijk voor een groot deel van het energieverbruik en de CO2-emissies in Europa. De proeftuin Snowball in Kortrijk wil dat probleem structureel aanpakken door ondernemers bij elkaar te brengen en hen samen met onderzoekers te laten nadenken over duurzamere energieconcepten. De wisselwerking tussen bedrijven en onderzoekers zorgt voor een uniek ecosysteem, waarbij de partners elkaar inspireren.

Onze rioleringsstelsels zijn op heel wat plaatsen verouderd, waardoor de kans op defecten en storingen toeneemt. Om een beter zicht te krijgen op de toestand en mogelijke schade te voorkomen zijn preventieve inspecties nodig. Fluvius en Deloitte ontwikkelden daar een digitale tool voor.

Slimme technologische toepassingen kunnen de energietransitie versnellen. Alleen is de kloof tussen een idee en de valorisatie ervan in de praktijk vaak groot. Op het wetenschaps- en technologiepark Thor Park in Genk krijgen bedrijven en onderzoeksinstellingen de kans om toepassingen te ontwikkelen rond slimme energie en slimme maakindustrie.

België is één van de grootste tomatenexporteurs in Europa. Niet alleen zet de sector fors in op nieuwe teeltmethodes en moderne productiesystemen. Ze wordt ook steeds groener. Tomatenkwekerij Greet Biesbrouck uit Pecq is daarvan een mooi voorbeeld. Het tomatenbedrijf voorziet zelf in zijn energie, door middel van een warmtekrachtkoppeling en beschikt over een slim digitaal platform voor de aansturing ervan.

In vele openbare gebouwen is niet alleen het gebouw zelf, maar ook de verwarmingsinstallatie verouderd. Om de klimaatdoelstellingen te halen, zijn steeds meer besturen zich ervan bewust dat ze hun patrimonium onder handen moeten nemen. Ook de gemeente Schaarbeek werkte daarvoor een actieplan uit. Ze koos in al haar gebouwen voor een nieuwe verwarmingsinstallatie op gas.

Elektrische laadpalen duiken meer en meer op in ons straatbeeld. Deze elektrificatie brengt heel wat uitdagingen met zich mee voor het elektriciteitsdistributienet. Als netbeheerder bereidt Fluvius de netten hierop voor. Ook de bouwsector is een belangrijke partner en neemt initiatieven om klaar te zijn voor de toenemende elektrificatie van de samenleving.

Door volop in te zetten op hernieuwbare energie kunnen de klimaatdoelstellingen gehaald worden. Alleen zijn niet alle oplossingen die vandaag aangereikt worden even efficiënt. Op de erfgoedsite Transfo in Zwevegem experimenteert men met een circular smart grid, een nieuw en duurzaam energiesysteem. Op die manier wil Transfo de energiewijk van de toekomst worden, met ruimte om te wonen en te werken.

De Mercedes-garage Lambert uit Namen heeft een historiek die teruggaat tot 1952. De onderneming, die gespecialiseerd is in bedrijfsvoertuigen en vrachtwagens, is nog steeds een familiebedrijf, intussen in handen van de familie Pirmez. Onlangs besliste ze om de verwarming van haar gebouwen te vernieuwen.

In heel wat Europese landen is de digitale meter al ingeburgerd. Bij ons is het plaatsen van de nieuwe meters vorig jaar gestart en moet de uitrol nog op kruissnelheid komen. Een recente beslissing van het Grondwettelijk Hof zorgt echter voor vertraging. De digitale meter is nochtans een onmisbare schakel in de energietransitie.

Ons land staat voor de uitdaging om de ecologische impact van het verkeer kleiner te maken. Overschakelen op hernieuwbare brandstoffen, is een belangrijk deel van de oplossing. In Jambes, een deelgemeente van Namen, werd het eerste Waalse tankstation met Bio-CNG geopend.

Lokale productie, distributie en verbruik van energie zijn essentieel voor het realiseren van de energietransitie. Onder begeleiding van FLUX50, de speerpuntcluster voor energie in Vlaanderen, en met de steun van VLAIO werden een aantal pilootprojecten opgezet. Een ervan is het bedrijventerrein De Vlaamse Staak, waar men gekozen heeft voor een duurzaam energieconcept.

Om de energietransitie te laten slagen, zullen nieuwe energievormen nodig zijn. Hernieuwbare waterstof biedt interessante perspectieven. Ze kan worden gebruikt voor het opslaan van overtollige hernieuwbare energie, als brandstof voor voertuigen, of als alternatief voor aardgas. In ons land lopen momenteel diverse projecten om daarrond kennis op te bouwen.

Als Europa klimaatneutraal wil worden is er meer nodig dan enkel een energietransitie. Ook andere sectoren, zoals de autosector, kunnen bijdragen door hun CO2 drastisch te verminderen. Dat blijkt uit een visienota van netbeheerder Elia en haar Duitse dochter 50Hertz die werd voorgesteld tijdens de virtuele Stakeholders' Day vanuit Brussel en Berlijn.