In een grootstad zoals Brussel is de problematiek rond eenzaamheid en de toegang tot zorg complexer dan in de rest van Vlaanderen en worden specifieke, zorgbehoevende doelgroepen sneller over het hoofd gezien. Laagdrempelige buurtwerking kan dan helpen om de noden van de inwoners beter in kaart te brengen. Zo is er bijvoorbeeld Hubbie, een samenwerkingsverband van twee organisaties die mensen met een beperking ondersteunt.

Zo'n 40.000 tot 60.000 mensen in Vlaanderen hebben een autismespectrumstoornis. Ze interpreteren prikkels uit hun omgeving anders, waardoor er moeilijkheden kunnen ontstaan op het vlak van communicatie en sociale interactie. Om de communicatie met hen te vergemakkelijken zijn online tools, zoals bijvoorbeeld de Autisme Chat, een interessant hulpmiddel. Dankzij een goede omkadering van het personeel is de chat een groot succes.

Meer dan 140.000 Vlamingen hebben dementie. Naar verwachting zal hun aantal verdubbelen tegen 2070. Bovendien woont 70% van de mensen met dementie thuis. Om goede zorg voor deze groter wordende groep te kunnen garanderen ontwikkelde de Vlaamse overheid een referentiekader voor zorgaanbieders.

De klimaatverandering is overal zichtbaar. Ook zorg- en welzijnsvoorzieningen willen hun verantwoordelijkheid nemen en gericht investeren in energiebesparing om de CO2-uitstoot drastisch te verkleinen. Zo moderniseert en verduurzaamt het UZ Brussel zijn campus in het kader van een groot masterplan. Het maakte daarvoor ook gebruik van de gratis energiescan van VIPA en het Vlaams Energiebedrijf.

Het tekort aan arbeidskrachten voor de zorg- en welzijnssector wordt steeds nijpender. Enerzijds zijn er te weinig zorg- en verpleegkundigen beschikbaar, anderzijds stijgt de vraag naar zorgverstrekkers, onder meer als gevolg van de vergrijzing. Arbeidsmigratie, waarbij nieuwe medewerkers uit het buitenland worden gerekruteerd, vormt een deel van de oplossing.

Chatten en videobellen raakt steeds meer ingeburgerd, ook in de privésfeer. Het zijn makkelijke communicatievormen, die tegelijk drempelverlagend werken. Net daarom worden nu ook in de hulpverlening vaker digitale tools ingezet, bijvoorbeeld om één-op-één gesprekken te ondersteunen. Jeugdhulporganisatie vzw Binnenstad uit Brugge heeft daar al ervaring mee.

Technologie kan voor mensen met een beperking een wereld van verschil maken. Zo kan de 11-jarige Yousra uit Antwerpen dankzij haar oogbediende spraakcomputer toch communiceren met haar omgeving. De spraakcomputer is het resultaat van een intensief begeleidingstraject, dat tot stand is gekomen dankzij een samenwerking tussen verschillende actoren.

De zorgsector besteedt steeds meer aandacht aan duurzaamheid. Sinds de klimaatengagementen werden ondertekend met de Vlaamse overheid in 2017, blijkt de sector één van de meest performante om de CO2-uitstoot te laten dalen. Maar om écht duurzaam te worden, zijn meer maatregelen nodig. Daarvoor werd begin dit jaar de toepassing Sustacare gelanceerd.

Het wordt steeds moeilijker om in Brussel en in Vlaanderen een betaalbare kwalitatieve woning te vinden in steden, zeker voor mensen met een laag inkomen. Om deze problematiek op te lossen, ondersteunt de Vlaamse overheid een pilootproject waarbij kwetsbare jongeren en gezinnen een tijdelijke woonunit kunnen huren en sociale ondersteuning krijgen om hun leven terug op de rails te krijgen. Dankzij het modulaire systeem vormen de units ook een goede invulling voor leegstaande bedrijfsgebouwen.

Ziekenhuizen beschikken over veel data. Die willen ze benutten voor wetenschappelijk onderzoek, om verdere innovatie in de zorg mogelijk te maken. Onder meer in het kader van een wetenschappelijk onderzoek naar migraine en clusterhoofdpijn verzamelt het UZ Gent diverse patiëntengegevens. Het ziekenhuis werkt hiervoor samen met IDlab, een onderzoeksgroep van Imec en de Universiteit Gent.

Zoals in alle sectoren, spelen data ook in de ziekenhuiswereld een steeds belangrijkere rol. Nieuwe technologieën zoals artificiële intelligentie doen hier hun intrede. Sneller inzicht in data is niet alleen nuttig om de kwaliteit en efficiëntie van zorgtrajecten te verhogen, maar evenzeer voor de financiering van de ziekenhuizen.

De Belgische ziekenhuizen staan bekend om hun hoge kwaliteit van zorg. Om die kwaliteit te blijven garanderen, en tegelijk nog efficiënter te werken, maken ze volop werk van verdere digitalisering. Ook het Ziekenhuis Oost-Limburg investeert in innovatie, met onder meer telemonitoring, 3D visualisatie en 3D printing.

Ongeacht onze leeftijd zijn we allemaal vatbaar voor leeftijdsdiscriminatie. Dat blijkt ook uit een recent rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie over ageism, een sociaal fenomeen waarbij ouderen op een stereotiepe en eerder negatieve manier geportretteerd worden. Om ageism aan te pakken pleit de Wereldgezondheidsorganisatie er voor om intergenerationele contacten te stimuleren. Ook Zorgnet-Icuro heeft enkele aanbevelingen klaar.

Nieuwe technologieën kunnen de kwaliteit van onze gezondheidszorg naar een nog hoger niveau tillen. Zo kijken diverse medische beroepen met belangstelling naar de mogelijkheden van HoloLens toestellen en 3D visualisatie. In het Imeldaziekenhuis in Bonheiden wordt deze technologie getest in de abdominale heelkunde.

De Belgische ziekenhuizen gaan door een grondige transformatie. Enerzijds is er de vorming van de ziekenhuisnetwerken, die steeds concreter vorm krijgt. Anderzijds wordt volop geïnvesteerd in verdere digitalisering om tot meer uniforme systemen te komen. ZNA en GZA Ziekenhuizen uit Antwerpen investeren bijvoorbeeld in een nieuw elektronisch patiëntendossier.

Nieuwe inzichten en technologieën leiden ertoe dat medische behandelingen steeds beter kunnen worden afgestemd op de individuele behoeften van de patiënt. Ook innovatie in diagnostiek zal bijdragen tot efficiëntere en gepersonaliseerde gezondheidszorg. Roche Diagnostics werkt daarvoor onder meer samen met het BlueHealth Innovation Center en startup ImmuneWatch.

Medische innovaties ontstaan vaak vanuit samenwerking en kruisbestuiving. In Antwerpen is onder meer dankzij BlueHealth Innovation Center het juiste ecosysteem aanwezig om tot technologische vernieuwing in de gezondheidszorg te komen. Antwerpen is een katalysator voor bedrijven die innovatieve producten ontwikkelen voor de zorg, zoals het platform Zipster en startup Salvus Health.

Onze gezondheidszorg evolueert steeds meer naar geïntegreerde zorg op maat van de patiënt. Ook biofarmabedrijf UCB kijkt veel verder dan enkel de ontwikkeling van medicijnen. Het organiseerde een hackathon om tot een alomvattende aanpak te komen voor patiënten met epilepsie. Helpilepsy kwam daar als sterkste idee uit, en kon met de hulp van UCB uitgroeien tot een digitale assistent voor patiënten met epilepsie.