Alles over 3M

Terwijl Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir in de Verenigde Staten overleg pleegt over het PFAS-probleem, is er ook bij ons internationaal overleg. In Antwerpen hebben voor het eerst een grote groep overheidsexperten uit Vlaanderen en Nederland de koppen bij elkaar gestoken om kennis uit te wisselen over de problematiek. Hoewel de Nederlanders er al langer ervaring mee hebben, kunnen ze blijkbaar ook van de Vlaamse aanpak leren.

PFAS komen zowat overal voor in Vlaanderen. Dat meldt de PFAS-opdrachthouder van de Vlaamse overheid in zijn derde rapport. De zware vervuilingen zullen we kunnen aanpakken met mobiele grondwasinstallaties. Maar een deel van de verontreinigde grond zal gestort moeten worden, of hergebruikt bij bijvoorbeeld wegenwerken. Karl Vrancken wil de industrie nu volop helpen om PFAS te vervangen.

In april werden de grondwerken op de grootste werf van het land stilgelegd na een arrest van de Raad van State. Bouwheer Lantis vreesde toen dat de werf nog voor de zomervakantie zou stilvallen. Maar door andere werken te vervroegen is er dus tot eind oktober respijt. Maar tegen dan moet er wel een oplossing zijn.

3M gaat in totaal 571 miljoen euro betalen om de met PFAS vervuilde grond te saneren rond zijn fabriek in Zwijndrecht. De Amerikaanse chemiereus heeft daarover een akkoord gesloten met de Vlaamse regering. De vervuiling kwam vorig jaar aan het licht toen bij werken voor de Oosterweelverbinding grote hoeveelheden giftig PFAS ontdekt werden.

3M gaat in totaal 571 miljoen euro betalen om de met PFAS vervuilde grond te saneren rond zijn fabriek in Zwijndrecht. De Amerikaanse chemiereus heeft daarover een akkoord gesloten met de Vlaamse regering. De vervuiling kwam vorig jaar aan het licht toen bij werken voor de Oosterweelverbinding grote hoeveelheden giftig PFAS ontdekt werden.

Er moeten strengere normen komen voor PFAS in de bodem en in het grondwater. Dat staat in het nieuwe rapport van Karl Vrancken, de opdrachthouder die de PFAS-vervuiling in Vlaanderen moet aanpakken. Hij stelt z'n rapport vrijdag voor aan de Vlaamse regering. De opdrachthouder wil het probleem ook aan de bron aanpakken en ervoor zorgen dat de industrie minder PFAS-houdende producten gebruikt.

De inwoners uit Zwijndrecht en omgeving maken zich zorgen over hun gezondheid door de schadelijke PFOS-vervuiling en eisen een schadevergoeding. De class action viseert zowel de Belgische vestiging als het Amerikaanse moederbedrijf. Het burgercollectief start de procedure opvallend genoeg op bij het vredegerecht, onder de noemer 'burenhinder'.

Twee maanden nadat de Raad van State de grondwerken van de Oosterweelverbinding liet stilleggen, zijn ze vanmorgen opnieuw opgestart. Weliswaar niet in het meest vervuilde gebied. Bouwheer Lantis is al blij dat er weer schot in de zaak komt. Maar Greenpeace is niet gesust en overweegt nieuwe acties.

In het PFOS-schandaal rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht openen milieuverenigingen en de sectororganisatie van de biolandbouw een juridisch offensief. Ze dagvaarden de Vlaamse overheid, OVAM en de bouwheer van de Oosterweelwerken, Lantis. Zij waren sinds 2017 op de hoogte van de PFOS-vervuiling en de potentiële gevolgen voor milieu en volksgezondheid. Maar toch verzuimden ze de bevolking te informeren.

Luc Hellemans, de topman van Lantis, vreest dat de kosten voor het Oosterweelproject in Antwerpen enorm kunnen oplopen door het gebrek aan duidelijke vergunningen. Hij waarschuwt daarvoor dit weekend in Trends Talk op Kanaal Z. 'Onze wetgeving laat te veel mogelijkheden om op elk moment rechtszaken aan te spannen' vreest Hellemans. En die stokken in de wielen kosten onverantwoord veel geld.

Het gaat nog niet om een schadevergoeding voor door PFAS-vervuilde grond, maar om een vergoeding voor het inkomstenverlies door de zogenaamde no regret-maatregelen, de oproep bijvoorbeeld om zo weinig mogelijk groenten en fruit uit eigen tuin te eten. Die kelderde hun lokale verkoop via de korte keten. De bedrijven kunnen een tegemoetkoming vragen voor de schade van vorig en van dit jaar.

Maandag kunnen de werken aan de Oosterweelwerf in Antwerpen deels hervatten. Die lagen stil na een arrest van de Raad van State. Die oordeelde dat de werfzone van de Oosterweelwerken niet correct was afgebakend. Het arrest moest verhinderen dat bouwheer Lantis met PFOS vervuilde grond zou verplaatsen van Linkeroever naar de terreinen van 3M in Zwijndrecht. Lantis heeft nu een noodoplossing uitgewerkt.

De inname van PFOS en PFAS gebeurt vooral via voeding. Daar zit dus het grootste risico. En gemiddeld heeft de Vlaming te hoge waarden van die stoffen in z'n bloed. Dat zijn de conclusies uit het eerste rapport van Karl Vrancken, die als opdrachthouder voor de Vlaamse regering de PFAS-problematiek in kaart brengt. Aanleiding was de vastgestelde verontreiniging rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht.