Alles over begroting

De coronacrisis en daarmee gepaard gaande economische terugval hebben een gigantisch gat geslagen in de schatkist. In de eerste helft van het jaar waren er bijna 10 miljard minder belastinginkomsten, ruim 17 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar. En dat zal het begrotingstekort doen oplopen tot ongekende hoogten.

Voor de 4de dag op rij al komen vandaag de Europese leiders samen in Brussel om tot een akkoord te komen over de Europese begroting en een herstelfonds, om de gevolgen van de coronacrisis aan te pakken. Het is 20 jaar geleden dat er nog zo lang werd onderhandeld. Het bedrag van steun-subsidies wordt stukje bij beetje afgeroomd. Nederland, Oostenrijk, Zweden, Finland en Denemarken, de zogenaamde zuinig landen, willen snijden in de geplande uitgaven en halen deels hun slag thuis.

De leiders van de 27 EU-lidstaten zijn vandaag bijeengekomen in Brussel op een echte, fysieke, EU-top. Ze onderhandelen op het scherp van de snee over een economisch herstelfonds voor de coronacrisis, en over de Europese meerjarenbegroting. In totaal gaat het om liefst 1800 miljard euro die moet verdeeld worden.

De coronacrisis doet de vergrijzingskosten zwaarder doorwegen op onze welvaart. Dat blijkt uit het jaarverslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing. Door corona zal de economische groei immers lager zijn dan gehoopt. En de kosten van de vergrijzing blijven snel oplopen. Over vijf jaar zullen ze al 30 miljard euro hoger uitvallen dan vorig jaar.

De federale regering zette vandaag de eerste stap naar een groot relanceplan voor de Belgische economie. Premier Wilmès en haar topministers hebben academici en de top van de -)economische instellingen uitgenodigd voor een eerste consultatieronde. De gesprekken zullen drie weken duren en moeten de krijtlijnen uitzetten van een duurzame, sterke economie na de coronacrisis.

Het zorgpersoneel in de ziekenhuizen krijgt een loonsverhoging van gemiddeld zes procent. De federale regering trekt daar de komende twee jaar 500 miljoen extra voor uit. En voor betere werkomstandigheden in de zorgsector nog 'ns 100 miljoen. Dat staat in een nieuw sociaal akkoord, dat de regering in een paar weken tijd met vakbonden en werkgevers heeft bereikt

De coronacrisis weegt ook op de stads- en gemeentekassen. Maar als er geen tweede lockdown komt zal die financiële impact vrij beperkt blijven. Dat voorspelt Belfius. De buffer die lokale besturen hebben zou ruimschoots moeten volstaan om de coronaschok op te vangen.

Op de Belgische bankrekeningen staan nog tientallen miljarden zwart geld. Dat zegt Steven Vanden Berghe, topman van de regularisatiedienst van de FOD Financiën. Hij pleit daarom voor een nieuwe amnestieronde. Die kan volgens hem de Belgische staat een smak geld opbrengen.

De Vlaamse regering trekt bijna 300 miljoen euro uit om sectoren te ondersteunen die door de coronacrisis 'n extra harde dreun hebben gekregen. 't Gaat om 265 miljoen euro aan subsidies en 31 miljoen aan leningen en kapitaalparticipaties. 'n Hele rist sectoren kan steun ontvangen uit dit noodfonds. 't Gaat van culturele organisaties over siertelers en aardappelboeren tot exploitanten van autocarbedrijven.

We moeten ons geen te grote zorgen maken over de factuur van deze coronacrisis. Dat concluderen economen van zowel de UGent als de KULeuven los van mekaar in twee nieuwe studies. Belangrijk is nu de impact op consumenten en bedrijven te verzachten en nadien de economie zo snel mogelijk weer op volle toeren te laten draaien. Dan zal de schuldenput vanzelf dichten.

Een zware coronaschok impacteert onze economie. Die zit nu in een stevige krimp, die we stilaan kunnen goedmaken zodra de lockdownmaatregelen versoepelen. Eind dit jaar zouden we toch nog op een krimp van 8% zitten. Gezinnen sparen nu volop en de economen van de Nationale Bank hopen dat zij hun verloren consumptie nadien weer zullen inhalen.

Net zoals tijdens de financiële crisis is Europa weer pijnlijk verdeeld. Met de gekende tegenstellingen tussen noord en zuid. Volgens de zuidelijke lidstaten zijn corona-obligaties de beste remedie om een nieuwe eurocrisis te voorkomen. Maar vooral Nederland en Duitsland willen niet mee in het schuldenbad getrokken worden door Italië en Spanje.

De dertien Vlaamse centrumsteden plannen de komende jaren voor bijna 5,5 miljard euro aan investeringen. Dat blijkt uit de meerjarenplannen, die ze bij de Vlaamse overheid hebben ingediend. De stad Antwerpen neemt het gros van die investeringen voor z'n rekening.

Op dit moment buigen de Europese staatshoofden en regeringsleiders in Brussel zich over een aartsmoeilijke puzzel: de Europese begroting voor de komende zeven jaar. Da's altijd al een lastige klus, maar nu de Brexit een gat laat van zo'n zeventig miljard, is het nog moeilijker. Voor Europees president Charles Michel is de top zijn eerste grote test.

Als we niks doen, dreigt het Belgische overheidstekort stilaan op te lopen tot drie procent. Dat zegt gouverneur Pierre Wunsch, bij de voorstelling van het jaarverslag van de Nationale Bank. En dus pleit hij ervoor dat de regering in lopende zaken begint te sleutelen aan een noodbegroting. Zeker nu de vorming van een nieuwe regering verder af lijkt dan ooit.

De informateurs Joachim Coens van CD&V en Georges-Louis Bouchez van MR spelen verlengingen. Ze gaan op zoek naar een alternatief voor een paars-groene of paars-gele coalitie. Ze krijgen daarvoor van de Koning tot 13 januari. Volgens waarnemers is er voldoende grond te vinden om compromissen te sluiten.

Met een minieme groei van 0,1% in het afgelopen kwartaal is er technisch gezien geen sprake van een recessie in Duitsland. Maar de belangrijkste economie van de eurozone groeit al een jaar niet meer. Oorzaak zijn de industrie en de export, die zwaar lijden onder de internationale spanningen. Voorlopig kunnen de consumptie en de dienstensector dat nog compenseren, maar de vraag is: voor hoelang nog?

De kersverse premier Sophie Wilmès betreurt dat er nog geen inhoudelijke gesprekken zijn gevoerd over de vorming van een federale regering. De tijd tikt, zeker nu de begroting van volgend jaar dreigt te ontsporen. Wilmès heeft gisteren de eed afgelegd als premier. Maar de functie is behoorlijk uitgehold.

Voor het eerst wordt ons land van buitenaf onder druk gezet om snel een nieuwe federale regering te vormen. De Europese commissie tikt België op de vingers over z'n begroting. Zonder een nieuwe regering kan die niet bijgestuurd worden. En maken we te veel schulden. Ontslagnemend minister van Financien De Croo maant iedereen tot spoed aan bij de regeringsvorming.