Alles over elektriciteit

De stijgende energieprijzen nemen steeds meer landen in een wurggreep. Spanje grijpt als eerste Europese lidstaat drastisch in, met een zogenaamd "schokplan". De regering wil 2,6 miljard euro afromen van de producenten, om daarmee de energiefactuur voor gezinnen gevoelig te verlagen. Ze breviest ook de tarieven en halveert de BTW.

Biostoom Oostende -een afvalverwerker die groene stroom produceert- neemt een innovatieve batterij in gebruik, die zo groot is als een container. De batterij kan opgewekte stroom opslaan en op het net zetten als de energieproductie schommelt. Een fenomeen dat zich steeds vaker zal voordoen, naarmate we overschakelen naar meer wind- en zonne-energie.

Werchter Parklife, de coronaversie van Rock Werchter zeg maar, is uit de startblokken geschoten. Het festival draait niet op de typische vervuilende en lawaaierige dieselgeneratoren, maar op lokale stroom van energieplatform Bolt. Het bedrijf zet een reuzebatterij in die zich tijdens de daluren oplaadt met zonnepanelen en stroomoverschotten van het net. Door de kleine schaal van Werchter Parklife is het festival de ideale proefuin voor de stroomtechnologie van de toekomst.

België moet nu al met andere landen beginnen te onderhandelen over de import van groene stroom. Dat zegt hoogspanningsnetbeheerder Elia. Ons land zal immers te weinig eigen hernieuwbare energiebronnen hebben om in 2050 een koolstofneutrale samenleving te bereiken. Tegelijk zijn er ook uitdagingen op kortere termijn. Door de kernuitstap moet er dringend 3,6 gigawatt stroomcapaciteit bijkomen. Subsidies zijn daarbij cruciaal.

ENGIE pakt als eerste uit met een elektriciteitstarief voor particulieren, waarbij de stroomprijs elk uur kan verschillen. Gezinnen met een groot verbruik kunnen hun elektriciteitsvraag dan sturen, om te profiteren van de daluren. Bijvoorbeeld als er een overaanbod aan zonnestroom of windenergie is, of 's nachts. Het dynamische stroomtarief geldt wel alleen in Vlaanderen, en voor wie al een digitale meter heeft.

De Belgische industrie betaalt nog altijd fors meer voor elektriciteit dan ondernemingen in onze buurlanden, zo blijkt uit een studie. De oorzaak zijn niet de stroomprijzen, maar in de vele extra's zoals taksen. Daardoor beginnen we aan het post-coronaherstel met een grote energiekostenhandicap, klaagt de federatie van grootverbruikers Febeliec.

Een streep door de rekening van heel wat gezinnen met zonnepanelen op het dak. Het Grondwettelijk Hof heeft de Vlaamse gunstregeling rond de terugdraaiende teller vernietigd. Het gaat om een overgangsregime bij de uitrol van de digitale elektriciteitsmeter. Die spoort gebruikers aan om de elektriciteit die ze opwekken op hetzelfde moment ook te verbruiken, of op te slaan in huisbatterijen. De Vlaamse regering gaf de gezinnen 15 jaar tijd om zich aan te passen, maar ging daarbij haar bevoegdheid te buiten, zo oordeelt het Hof.

De elektriciteitsfactuur van een doorsnee Belgisch gezin is sinds 2007 liefst 66% duurder geworden. Dat komt vooral door het toevoegen van allerlei taksen en heffingen. Test-Aankoop vraagt om die extra kosten te schrappen en het geld te halen bij milieubelastingen. Want vooral de gezinnen en KMO's moeten die heffingen betalen. De grote stroomverbruikers krijgen vrijstelling en dat is niet eerlijk, vindt Test-Aankoop.

De twee grootste kerncentrales in ons land 10 of zelfs 20 jaar langer openhouden levert een besparing op van zowat 120 miljoen euro per jaar. Dat blijkt uit een studie van EnergyVille waarin onderzoekers zitten van de KU Leuven, Imec en VITO, in opdracht van energieproducent Engie. Eerder voerde Energyville ook al studiewerk uit voor Greenpeace en voor de federatie van de industriële energievebruikers.

Al lang klinkt de kritiek dat de overheid belastingen wegmoffelt in onze stroomfactuur. Uit nieuwe cijfers van de Vlaamse energieregulator VREG blijkt het voor een gemiddeld gezin in Vlaanderen gaat om meer dan 250 euro per jaar. Meer dan een kwart van de factuur. En dan zijn heffingen en btw er nog niet bij opgeteld.

Is uw groene stroom wel écht groen? Grote leveranciers maken hun elektriciteit soms groen door certificaten aan te kopen, of kopen groene stroom in het buitenland. De start-up Bolt probeert transparantie te brengen in de Belgische energiemarkt, door elk van z'n klanten rechtstreeks te linken met een lokale groenestroomproducent.

Ze hebben een half jaar op zich laten wachten, maar de eerste digitale meters voor stroom en gas worden binnenkort geïnstalleerd. Distributienetbeheerder Fluvius start op 1 juli met de uitrol. Het zal vijftien jaar duren voor alle Vlaamse gezinnen en kleine bedrijven zo'n nieuwe meter hebben. Die moet op termijn een slimme sturing van het elektriciteitsverbruik mogelijk maken.

De industriële bedrijven in ons land betalen tot een derde méér voor hun elektriciteit dan in de buurlanden. Dat blijkt uit een studie van Deloitte, in opdracht van Febeliec - de federatie van industriële energieverbruikers. Volgens de federatie loopt België door de hoge stroomfactuur een pak jobs en investeringen mis.

Om te vermijden dat we in november met een stroomtekort kampen, hebben we 1.600 tot 1.700 megawatt extra capaciteit nodig. Het equivalent van ruim anderhalve kernreactor. De 750 megawatt die minister van Energie Marghem beweert gevonden te hebben, zal dus niet volstaan.

Energieminister Tommelein daagt de Vlaamse burgemeesters uit: als ze voldoende inwoners achter groene energieprojecten in hun gemeente kunnen scharen, dan krijgen ze subsidies voor de projecten. 't is niet alleen een vorm van burgerparticipatie, het helpt volgens Tommelein ook om de Vlamingen bewust te maken van de noodzakelijke omslag naar duurzame energie.

Het gaat ook hard voor de jonge ondernemers achter de start-up Turbulent. Die hebben een microwaterkrachtcentrale ontwikkeld die elektriciteit kan winnen uit rustige rivieren met weinig hoogteverschil. De jonge ondernemers wonnen zopas een pitch-wedstrijd en wisten bovendien een grote investeerder te strikken. Intussen zijn er naar eigen zeggen kandidaat-kopers van over de hele wereld.

Tessenderlo Group speelt in op de Belgische kernuitstap en koopt een gascentrale in Tessenderlo. Die moet stroom opwekken wanneer er te weinig wind- of zonne-energie is. Volgens Luc Tack, de topman van Tessenderlo Group, is het van strategisch belang dat ons land over zulke gascentrales beschikt.

De digitale energiemeters voor gas en stroom zijn vanmorgen voorgesteld. Die zullen de analoge meters in de Vlaamse huishoudens vervangen, vanaf begin volgend jaar. Ze komen eerst in nieuwbouw en in grondig gerenoveerde woningen. Digitale meters hebben voordelen voor de consument en de netwerkbeheerder.

Als de regering de Belgische elektriciteitsprijzen met 10 procent verlaagt, dan levert dat 12.000 extra jobs op in de industrie, plus een pak investeringen. Dat blijkt uit een studie in opdracht van Febeliec, de federatie van industriële energieverbruikers. Die klaagt al langer onze energiehandicap aan tegenover de buurlanden.