Alles over energie

De steenkoolprijs is naar zijn hoogtse peil in tien jaar geschoten. Da's opmerkelijk, want steenkool was grotendeels afgeschreven omdat het zo vervuilend is. Wij gingen uitleg vragen bij onze marktenanalist Philippe Gijsels.

Biostoom Oostende -een afvalverwerker die groene stroom produceert- neemt een innovatieve batterij in gebruik, die zo groot is als een container. De batterij kan opgewekte stroom opslaan en op het net zetten als de energieproductie schommelt. Een fenomeen dat zich steeds vaker zal voordoen, naarmate we overschakelen naar meer wind- en zonne-energie.

De wereldwijde CO2-uitstoot zal in 2023 een nieuwe piek bereiken en zal blijven stijgen. Dat komt door onvoldoende investeringen in groene energie. Ondanks de 16.000 miljard dollar die in de wereldeconomie gepompt is na de coronacrisis. Maar daarvan gaat slechts 2% naar groene energie, zo stelt het Internationaal Energieagentschap IEA vast in z'n nieuwste rapport.

China heeft nu ook z'n eigen systeem voor uitstootrechten. De marktplaats om uitstootcertificaten te verhandelen, is officieel van start gegaan. En de prijs om een ton CO2 te mogen uitstoten, is binnen het half uur 10 procent hoger geschoten. Dat is meteen de daglimiet, net zoals bij aandelenhandel. Maar er is nog een lange weg af te leggen, want voorlopig doet enkel de energiesector mee, en strooit Peking nog kwistig met gratis uitstootrechten.

De grootste en delicaatste werf ooit in ons land in goeie banen leiden: de ontmanteling van onze kerncentrales. Dat is de opdracht van een taskforce die de ministers van Energie, Binnenlandse Zaken en Werk hebben opgericht. Ze moet niet alleen waken over de veiligheid van de hele operatie, maar op de ontmanteling ook een nieuwe economische sector bouwen die daarna zijn knowhow kan exporteren.

België moet nu al met andere landen beginnen te onderhandelen over de import van groene stroom. Dat zegt hoogspanningsnetbeheerder Elia. Ons land zal immers te weinig eigen hernieuwbare energiebronnen hebben om in 2050 een koolstofneutrale samenleving te bereiken. Tegelijk zijn er ook uitdagingen op kortere termijn. Door de kernuitstap moet er dringend 3,6 gigawatt stroomcapaciteit bijkomen. Subsidies zijn daarbij cruciaal.

Aan het Eilandje in Antwerpen heeft rederij CMB het eerste waterstoftankstation geopend, waar niet alleen voertuigen maar ook schepen kunnen tanken. CMB heeft zelf al één passagiersschip op waterstof, en volgend jaar neemt de haven een loodsboot op waterstof in gebruik. CMB ziet de toepassingen van waterstof in de haven de komende jaren steil groeien, want de industrie en de logistiek willen vergroenen.

Particulieren die hun zonnepanelen niet aanmelden, om zo geen prosumententarief te moeten betalen, lopen groot risico om betrapt te worden. Stroomnetbeheerder Fluvius gebruikt namelijk sinds kort luchtfoto's om hen op te sporen. Zo liepen vorig jaar ruim 5.000 particulieren tegen de lamp, goed voor meer dan 2,5 miljoen euro achterstallige vergoedingen. Maar dat is niet de grootste energiefraude: die gebeurt met groenestroomcertificaten voor grote zonnepaneleninstallaties.

In de Verenigde Staten roept de minister van Energie automobilisten op om geen benzine in te slaan. Op de Amerikaanse oostkust zijn ze aan het hamsteren geslagen na de cyberaanval op de Colonial Pipeline, een van de belangrijkste brandstofpijpleidingen in de VS. Die ligt nu al sinds vrijdag stil en het zou zeker tot eind deze week of het weekend duren voor ze weer operationeel is.

De komende jaren worden in ons land 2 tot 3 nieuwe gascentrales gebouwd. Dat heeft de federale ministerraad deze namiddag beslist. Een capaciteit van 2.3 gigawatt stroom zal nodig zijn, als eerste fase in de definitieve kernuitstap. De overheid zal de energieproducent subsidiëren, om de bouw en werking financieel leefbaar te houden. De gascentrale zal namelijk enkel ingezet worden als er te weinig groene energie wordt opgewekt.

ENGIE pakt als eerste uit met een elektriciteitstarief voor particulieren, waarbij de stroomprijs elk uur kan verschillen. Gezinnen met een groot verbruik kunnen hun elektriciteitsvraag dan sturen, om te profiteren van de daluren. Bijvoorbeeld als er een overaanbod aan zonnestroom of windenergie is, of 's nachts. Het dynamische stroomtarief geldt wel alleen in Vlaanderen, en voor wie al een digitale meter heeft.

DATS 24, bekend van de tankstations, gaat ook elektriciteit en aardgas leveren. De energiedochter van de Colruyt-groep beperkt z'n aanbod voorlopig tot 134.000 gezinnen. Want Colruyt wil vooral het overschot verkopen van z'n eigen productie aan groene elektriciteit, ondermeer via z'n windmolenparken op zee. Energieminister Tinne Van der Straeten ziet in de Colruyt-groep een belangrijke trendsetter op het vlak van duurzaamheid.

Korys, de investeringsmaatschappij van de familie Colruyt, wordt één van de grootste aandeelhouders van Sensorfact. Dat Utrechtse groeibedrijf biedt technologie aan waarmee industriële kmo's hun stroomverbruik kunnen verlagen. Sensorfact past precies in de investeringsstrategie van Korys.

De afgelopen vijftien jaar zijn de voedselprijzen in België sneller gestegen dan in onze buurlanden. Dat blijkt uit cijfers van het Prijzenobservatorium. Dat heeft ook de inflatie voor 2020 ontleed. In België stegen de prijzen gemiddeld met 0,4 procent. Drie keer minder dan in 2019.

Federaal energieminister Tinne Van der Straeten (Groen) kondigt in Trends Talk aan dat er deze zomer een wetswijziging komt die garandeert dat Engie Electrabel de volledige kosten zal dragen van de kernuitstap. Het gaat over een geraamde 15 miljard euro die dient voor de ontmanteling van de 7 Belgische nucleaire centrales. Door een lacune in de wet van 2003 dreigt die miljardenfactuur bij de belastingbetaler te belanden. In deze Trends Talk met journalist Jan De Meulemeester doet de energieminister haar plannen uit de doeken voor wat ze de 'Belgische Energiewende' noemt: de omslag naar volledig hernieuwbare energie, met miljardeninvesteringen in onder meer nieuwe windmolens en de aanleg van een energie-eiland op de Noordzee.

De Franse Milieugroep Veolia heeft in de Antwerpse haven een installatie in gebruik genomen die groene stroom opwekt uit afval, zoals vervallen voedingswaren of slachtafval. In één beweging worden met de restfracties ook bodemverbeteraars voor de landbouw geproduceerd. Een circulair project, dat volledig past binnen de toekomstvisie van afvalreus Veolia.

Befutura, een spin-off van energieleverancier Luminus, helpt gemeenten om hun klimaatdoelstellingen te bereiken. Het laat z'n softwaremodel los op openbare databanken om van iedere gemeente een energiescan te maken. Tot op straatniveau kan Befutura zeggen welke huizen dringend gerenoveerd moeten worden om energie en CO2-uitstoot te besparen. De gemeenten kunnen het renovatietempo daarna continu opvolgen.

Als we onze economie echt willen vergroenen, dan zullen we een deel van onze groene energie uit het buitenland moeten halen. Dat kán, door zonne- en windenergie om te zetten in waterstof en die over te varen naar onze havens. Technisch én economisch haalbaar, zo blijkt uit van een studie van een Belgisch consortium met daarin baggeraar DEME en het Antwerpse havenbedrijf.

In Luik is een nieuwe waterkrachtcentrale ingehuldigd. Die zal 1.300 gezinnen van elektriciteit voorzien. In totaal worden 18 centrales geïnstalleerd op de Maas, Samber en Ourthe. Ook burgers kunnen financieel participeren, via een coöperatie.

Particulieren met zonnepanelen kunnen hun overschot aan stroom verkopen aan sportwinkelketen Decathlon. Het project gaat op 1 juli van start. Maar belangstellenden kunnen zich nu al aanmelden. Ze moeten dan wel over een digitale, niet-terugdraaiende teller beschikken.