Alles over Europa

De Europese Commissie heeft een plan voorgesteld om al over vijf jaar volledig zonder Russische energie te kunnen: REPowerEU heet het. Het zet in op nog méér energiebesparing en op een nog snellere omschakeling naar duurzame energie. Zo moeten er tegen 2025 dubbel zoveel zonnepanelen in de EU liggen als nu. En dat gaat gepaard met een opvallende verplichting.

De Europese commissie wil de import van Russisch steenkool verbieden. Het is een van de zes pijlers in een nieuw, vijfde pakket van sancties die de EU neemt tegen Rusland. Het is een belangrijke stap of zelfs mijlpaal: voor het eerst durft Europa de invoer van fossiele brandstoffen te viseren. Ondanks de huidige hoge energieprijzen. Maar de commissie durft niet al te diep te snijden in de eigen energievoorziening: vooralsnog raakt ze niet aan de import van Russisch gas. Daar zijn we nog veel te afhankelijk van, klinkt het.

Europa roept China op zich actief te engageren voor de vrede in Oekraïne. Onpartijdigheid is niet genoeg, vindt Europa. Maar naast die wat obligate terechtwijzing verliep de virtuele top tussen de twee economische machtsblokken bijzonder beschaafd. Want in tijden van torenhoge inflatie en verstoorde aanvoerketens hebben Europa en China elkaar meer dan ooit nodig.

De V.S. zijn bereid Europa te helpen om op korte termijn minder afhankelijk te worden van Russisch gas. Tegen eind dit jaar zou er 15 miljard kubieke meter vloeibaar Amerikaans aardgas naar Europa komen, per schip. Dat heeft de Financial Times vernomen in de coulissen van de Europese top die deze middag gestart is. Ook Joe Biden gaat daar straks mee aan tafel zitten.

Commissievoorzitter Von der Leyen is er voor gewonnen om in deze uitzonderlijke omstandigheden actief in te grijpen in de energiemarkt, om zo de prijzen te drukken. Tegelijk wil ze de elekriciteitsprijs niet langer laten dicteren door de gasprijs. Dat verklaarde ze na afloop van de Europese top in Versailles. Ook op vlak van z'n defensiepolitiek wil Europa lessen trekken uit de Oekraïne-crisis. Tegelijk bereidt Europa een nieuw pakket sancties voor.

De oorlog in Oekraïne is het centrale thema op de Europese top die deze middag gestart is in Versailles. Met Frans vertoon. Maar het wordt geen "walk in the park". Het ene Europese land is nu eenmaal meer afhankelijk van Russisch gas dan het andere. Tegelijk groeit de druk om de oplopende energieprijzen aan te pakken. En ook dat is gevoelige materie.

De Europese bedrijven staan achter de sancties tegen Rusland. Dat zegt BusinessEurope, zeg maar de spreekbuis van de grote bedrijven in de Europese Unie, naar aanleiding van de informele top in Versailles. BusinessEurope lanceert enkele opvallende voorstellen om onze onafhankelijkheid op het vlak van energie en grondstoffen te vergroten.

"Het drama van de Europese defensie", zo koppen onze collega's van Trends magazine. Iedere Europese lidstaat heeft z'n eigen leger en probeert z'n eigen industrie voor te trekken. Daarmee verspillen we dik 26 miljard euro per jaar, zo blijkt uit een studie van het Europees Parlement. Een defensie-unie zou dus geen overbodige luxe zijn.

Tegen 2030 zal Europa helemaal geen olie, gas of steenkool uit Rusland meer nodig hebben, zo stelt de Europese Commissie. En de Commissie wil een vliegende start nemen: tegen eind dit jaar zouden we al twee derde minder Russisch gas nodig hebben. Het ambitieuze plan krijgt de naam REPowerEU mee en moet ons meer geopolitieke slagkracht geven tegen het regime-Poetin.

De zware economische sancties tegen Rusland zullen het land economisch nog verder in de armen drijven van China. En dat zal ten koste gaan van onze Europese economie. Die analyse maakt onze Trends Talk-gast van dit weekend: Johan Vanderplaetse, al dertig jaar zakenman in het land en de voorzitter van de Europese werkgeversvereniging in Rusland. Hij beschouwt de huidige crisis als het gevolg van 20 jaar onbegrip tussen Europa en Rusland.

President Poetin speelt hoog spel met z'n invasie van Oekraïne. Wereldwijd worden sancties in stelling gebracht om z'n regime economisch onderuit te halen. Vanavond vergaderen de Europese leiders in Brussel over gemeenschappelijke vergeldingen voor de Russische agressie. Maar de voorzet is alvast gegeven: de sancties moeten Rusland zo hard mogelijk pijn doen.

Enkele grote Europese uitgevers, onder wie DPG Media, Mediahuis en het Waalse Rossel, hebben een concurrentieklacht ingediend bij de Europese Commissie tegen Google. De internetreus heeft volgens hen een veel te groot gewicht opgebouwd in de sector van online advertenties. Google houdt hen zo in een wurggreep met torenhoge commissies op de reclameverkoop.

De Europese Commissie lanceert een miljardenplan om Europa weer op de kaart te zetten in de chipproductie. De European Chips Act moet ons minder afhankelijk maken van de fragiele toevoer uit Azië en de Verenigde Staten. De Europese Unie wil eind dit decennium 20% van de wereldwijde chipproductie in eigen handen hebben. Een sector die een explosieve groei kent.

Europa is niet langer toonaangevend in de normering van producten. Het miste de trein om de standaarden te bepalen voor 5G, gezichtsherkenning en andere innovatieve technologieën. Nochtans is productstandaardisatie een belangrijk economisch wapen, zo heeft ook China duidelijk begrepen. Europees commissaris Thierry Bretton wil de Europese standaarden weer op de kaart zetten als dé norm voor wereldwijde industrieën.

Is een fietskoerier van pakweg Deliveroo of een Uberchauffeur nu een zelfstandige of een werknemer? Over het statuut van plaformwerkers zijn al veel rechtszaken aangespannen. Om klaarheid te scheppen, heeft de Europese Commissie nu een richtlijn klaar. Die moet ertoe leiden dat de ruim 28 miljoen Europese platformwerkers beter beschermd worden.

Een oude woning afbreken om vervolgens een nieuwe te bouwen tegen amper 6% btw. Nog tot eind volgend jaar kán het in ons land, als uitzondering op de Europese btw-regels. Maar die 30 jaar oude regels krijgen nu een make-over. Daarover zijn de Europese ministers van Financiën het eens geraakt. Het gunsttarief voor sloop en wederopbouw kan daarmee een permanent karakter krijgen in ons land. Tegelijk zou de aankoop van pakweg een fiets goedkoper worden, terwijl meststoffen en pesticiden hun voordeeltarief verliezen.

De Verenigde Staten en Europa hebben een eerste stap gezet om hun handelsconflict bij te leggen. De Amerikanen trekken hun invoertarieven op Europees staal en aluminium tijdelijk in. Die heffingen zijn nog een erfenis uit het Trump-tijdperk. In ruil trekt Europa dan weer z'n vergeldingstarieven in, die het ondermeer ingevoerd had op Harley Davidson-motoren. De Verenigde Staten en Europa zien mekaar stilaan weer als bondgenoten, in hun economische machtstrijd met China.

Door de Covid-crisis is de schuldgraad in de eurozone sterk toegenomen. Die bedraagt nu gemiddeld iets meer dan 100% van het BBP en loopt in Italië zelfs op tot 160% en in Spanje tot 120%. Nochtans leggen de Europese begrotingsregels de schuldengrens op maximaal 60% van het BBP. Een herziening van die begrotingsregels dringt zich dan ook op. Het is één van de thema's op de agenda van de eurogroep, die vandaag is bijeengekomen in Luxemburg.

Duitsland staat voor een historisch verkiezingsweekend. Niet alleen omdat de Duitsers na 16 jaar een opvolger aanduiden voor bondskanselier Angela Merkel. Maar ook omdat de peilingen voorspellen dat voor het eerst in decennia minstens 3 partijen nodig zijn voor een meerderheidscoalitie. Terwijl Duitsland snakt naar een krachtdadig beleid en hervormingen, om zijn leiderspositie in Europa niet te verliezen.

Europa pakt uit met het sluitstuk van z'n Green Deal: CBAM, het Carbon Border Adjustment Mechanism. Niet alleen onze eigen zware industrie zal betalen voor z'n CO2-uitstoot, ook op import zullen uitstootrechten moeten betaald worden. Een wereldprimeur, waarmee we wel een aantal grote handelspartners tegen de haren in strijken.