Alles over Europa

De Europese ministers van Energie vragen dat de Europese Commissie maatregelen uitwerkt om de gasprijs te plafonneren. Maar of het om een maximumprijs voor Russisch gas of voor alle gasimport in Europa gaat, is nog niet beslist. De Europese ministers zijn het wél eens over een hele reeks andere maatregelen om de energieprijzen voor gezinnen en bedrijven te drukken. Zo zullen superwinsten van stroomproducenten worden afgeroomd.

Zo'n 350 taxi's van over heel Europa hebben het Brusselse stadsverkeer bijna de hele dag lamgelegd. De UberFiles, die zo'n 2 maanden geleden gepubliceerd zijn, hebben duidelijk gemaakt dat het vervoerplatform erg agressief heeft gelobbyd om voet aan de grond te krijgen in de grote Europese steden, ten koste van de lokale taxibedrijven. De manifestanten willen dat de Europa dwingende regels oplegt om eerlijke concurrentie mogelijk te maken.

We moeten ons niet van ons stuk laten brengen door Poetins dreigement dat Rusland geen olie of gas meer aan Europa levert als het een prijsplafond invoert. Dat zegt Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie. Zij legt vroeger dan verwacht vijf voorstellen op tafel om de energiecrisis op Europese schaal aan te pakken.

De groothandelsprijs voor gas is zo'n 8 procent gezakt, nu de verwachting groeit dat Europa toch snel gaat ingrijpen. Uit een gelekt document ter voorbereiding van de energietop eind deze week, blijkt dat maatregelen als een prijsplafond of gezamenlijke gasaankopen ernstige kans maken. De Franse president Macron heeft alvast laten blijken beide opties te steunen.

De Europese gasprijs is vandaag 11 procent hoger geëindigd. Bij opening van de markt schoot die zelfs met meer dan 30 procent omhoog. De reden: het Russische gasbedrijf Gazprom legt de leveringen via de belangrijke pijplijn Nord Stream 1 langer stil. Beleggers en economen beseffen ondertussen dat de energiecrisis de Europese economie harder treft dan de Amerikaanse. En dus verliest de euro fors terrein tegenover de dollar.

De Europese Unie heeft alles in huis om de economische schok ten gevolge van de hoge energieprijzen snel te boven te komen. Die optimistische inschatting maakt economieprofessor Willem Sas dit weekend in Trends Summer Talk. Het is tijd voor een hernieuwde Europese samenwerking op het vlak energie, zegt Sas, net zoals 70 jaar geleden de EGKS werd opgericht, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal.

De PMI-indexen in de grote Europese economieën laten een krimp van de industrie voorspellen. Het is al 10 jaar geleden dat de orders zo fel afnamen, de lockdownmaanden buiten beschouwing gelaten. En het blijft niet bij een Europees probleem, want ook in China staat de industriële barometer op onweer. Het voordeel is wel dat de inflatiedruk nu wat kan afnemen. Zo is de olieprijs vandaag fors lager gedoken.

De lidstaten van de Europese Unie zijn bereid hun aardgasverbruik tussen 1 augustus en april volgend jaar met 15 procent te verminderen. Dat moet ons helpen de winter door te komen met zo weinig mogelijk Russisch gas. De vermindering gebeurt wel op vrijwillige basis en er zijn nogal wat uitzonderingen voorzien. Of we er een strenge winter mee doorkomen valt af te wachten. Een gemiddelde winter moet wél lukken.

De lidstaten van de Europese Unie zijn bereid hun aardgasverbruik tussen 1 augustus en april volgend jaar met 15 procent te verminderen. Dat moet ons helpen de winter door te komen met zo weinig mogelijk Russisch gas. De vermindering gebeurt wel op vrijwillige basis en er zijn nogal wat uitzonderingen voorzien. Of we er een strenge winter mee doorkomen valt af te wachten. Een gemiddelde winter moet wél lukken.

De Europese Unie gaat de energiecrisis nauwer coördineren. Dat is in Brussel beslist tijdens de top van de staatshoofden en regeringsleiders. Zo komt er een stuurgroep met experts, die het energiebeleid van de lidstaten beter op elkaar moeten afstemmen. Maar de torenhoge energieprijzen en dreigende tekorten in sommige lidstaten wegen zwaar op de eensgezindheid. De aanslepende Oekraïnecrisis zorgt ook voor steeds meer onvrede bij de bevolking.

De Europese Commissie beveelt aan om Oekraïne het kandidaat-lidmaatschap toe te kennen van de Europese Unie. Dat heeft voorzitter Von der Leyen aangekondigd in een opvallende geel-blauwe outfit. Ook Moldavië is er klaar voor volgens de Commissie, terwijl Georgië z'n zaken eerst nog beter op orde moet zetten.

Net zoals de VS kampt ook Europa met huizenhoge inflatie. En ook de Europese Centrale Bank zal de rente optrekken. Maar niet zo fors als de Amerikaanse, terwijl bij ons grotere schade dreigt. Want de Europese economische motor draait een stuk minder goed. ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte verwacht daarom dat de groei stilvalt in de tweede jaarhelft.

De Europese Commissie en het Europees Parlement willen snel werk maken van een vrijhandelsakkoord met India. Dat land is een groeiende economische macht. Tussen 2009 en 2019 is de handel tussen de EU en India al met ruim 70 procent toegenomen. Toch moeten er nog een hoop obstakels worden geruimd.

Alle leiders van de 27 Europese lidstaten hebben zich achter een zesde sanctiepakket tegen Rusland geschaard. De meest opvallende maatregel is een embargo op Russische olie. Weliswaar enkel olie die per schip vervoerd wordt. Daarvoor zijn voldoende alternatieven. De Hongaarse premier Orban en zijn Tsjechische en Slovaakse collega's hebben een uitzondering bekomen: zij mogen nog een tijdje olie via een Russische pijpleiding blijven afnemen.

De Europese Commissie heeft een plan voorgesteld om al over vijf jaar volledig zonder Russische energie te kunnen: REPowerEU heet het. Het zet in op nog méér energiebesparing en op een nog snellere omschakeling naar duurzame energie. Zo moeten er tegen 2025 dubbel zoveel zonnepanelen in de EU liggen als nu. En dat gaat gepaard met een opvallende verplichting.

De Europese commissie wil de import van Russisch steenkool verbieden. Het is een van de zes pijlers in een nieuw, vijfde pakket van sancties die de EU neemt tegen Rusland. Het is een belangrijke stap of zelfs mijlpaal: voor het eerst durft Europa de invoer van fossiele brandstoffen te viseren. Ondanks de huidige hoge energieprijzen. Maar de commissie durft niet al te diep te snijden in de eigen energievoorziening: vooralsnog raakt ze niet aan de import van Russisch gas. Daar zijn we nog veel te afhankelijk van, klinkt het.

Europa roept China op zich actief te engageren voor de vrede in Oekraïne. Onpartijdigheid is niet genoeg, vindt Europa. Maar naast die wat obligate terechtwijzing verliep de virtuele top tussen de twee economische machtsblokken bijzonder beschaafd. Want in tijden van torenhoge inflatie en verstoorde aanvoerketens hebben Europa en China elkaar meer dan ooit nodig.

De V.S. zijn bereid Europa te helpen om op korte termijn minder afhankelijk te worden van Russisch gas. Tegen eind dit jaar zou er 15 miljard kubieke meter vloeibaar Amerikaans aardgas naar Europa komen, per schip. Dat heeft de Financial Times vernomen in de coulissen van de Europese top die deze middag gestart is. Ook Joe Biden gaat daar straks mee aan tafel zitten.

Commissievoorzitter Von der Leyen is er voor gewonnen om in deze uitzonderlijke omstandigheden actief in te grijpen in de energiemarkt, om zo de prijzen te drukken. Tegelijk wil ze de elekriciteitsprijs niet langer laten dicteren door de gasprijs. Dat verklaarde ze na afloop van de Europese top in Versailles. Ook op vlak van z'n defensiepolitiek wil Europa lessen trekken uit de Oekraïne-crisis. Tegelijk bereidt Europa een nieuw pakket sancties voor.

De oorlog in Oekraïne is het centrale thema op de Europese top die deze middag gestart is in Versailles. Met Frans vertoon. Maar het wordt geen "walk in the park". Het ene Europese land is nu eenmaal meer afhankelijk van Russisch gas dan het andere. Tegelijk groeit de druk om de oplopende energieprijzen aan te pakken. En ook dat is gevoelige materie.