Alles over Farma

De farmaceutische sector is de belangrijkste aanvrager van patenten geworden in België. Waarschijnlijk geholpen door de sterke innovatie in vaccins. Patentaanvragen komen in ons land trouwens opvallend vaak van universiteiten en onderzoeksinstellingen. Meteen ook een garantie voor de toekomst.

Nauwelijks een jaar na de start van de bouw, is in Antwerpen "Vaccinopolis" geopend. Da's een prestigieus onderzoekscentrum waar farmabedrijven nieuwe vaccins kunnen testen. Tot 30 vrijwilligers kunnen er zelfs enkele weken in complete quarantaine verblijven, om te kijken hoe ze reageren op blootstelling aan een infectie. Het hele project kostte 40 miljoen euro, waarvan de overheid de helft subsidieerde.

Aquilon Pharma wil de efficiëntie van inhaleerbare medicijnen verbeteren. Z'n combinatie van een betere verstuiver en een optimale draagmolecule, maakt dat medicijnen diep in de longen geraken. Dankzij die aanpak zouden minder patiënten met griep of Covid-19 in het ziekenhuis moeten belanden. De Luikse farma-start-up geeft z'n onderzoek een stevige impuls met nieuwe labo's en 2,3 miljoen euro subsidies.

Niemand minder dan Paul Stoffels gaat Onno Van de Stolpe opvolgen als CEO van biotechbedrijf Galapagos. De 59-jarige Stoffels is zowat dé farmalegende van ons land. Hij was tot kort de nummer twee van het grootste farmabedrijf ter wereld: Johnson & Johnson. Beleggers juichen z'n komst toe met een indrukwekkende koerssprong van ruim 22%.

Er komt een collectieve rechtszaak tegen de Franse farmagigant Sanofi. De zaak draait rond het geneesmiddel Dépakine, dat wordt voorgeschreven tegen ondermeer epilepsie. Als zwangere vrouwen het medicijn nemen, bestaat er een verhoogd risico op geboorteafwijkingen. 7.500 Franse gezinnen willen samen een zaak aanspannen tegen de geneesmiddelenproducent, en daarvoor heeft de Franse rechtbank nu het licht op groen gezet.

Ons land heeft een cruciale rol gespeeld bij de eerste tests van het coronavaccin op mensen. SGS Belgium verdubbelt z'n capaciteit in klinische tests en opent een volledig nieuw onderzoekscentrum. Dat staat op de site van het UZ Antwerpen, waar SGS intensief mee samenwerkt.

Ons land wil zijn leidersplaats in farma en biotech verder uitbouwen. Samen met Europees commissievoorzitter Von der Leyen heeft premier De Croo daartoe de Health & Biotech Valley of Tomorrow gelanceerd. Een krachtenbundeling van overheid, gezondheidssector en universiteiten.

De Zaventemse specialist in farmalogistiek Medista ziet z'n omzet en winst exploderen. De kmo dankt die groeispurt grotendeels aan het exclusieve overheidscontract voor de verdeling en opslag van coronatests en -vaccins. Het heeft hiervoor een track- en traceplatform ontwikkeld dat de medische produkten per dosis van A tot Z kan volgen. En daar zat de hele farmasector duidelijk op te wachten.

Biotech start-up NeuVasQ wil neurologische aandoeningen zoals ALS, of de ziekte van Alzheimer of Parkinson, helemaal anders aanpakken. Een defecte bloed-hersenbarrière speelt volgens de oprichters een cruciale rol. Die barrière herstellen, zou verdere achteruitgang moeten tegenhouden. NeuVasQ is een spin-off van de afdeling moleculaire biologie van de ULB. De start-up krijgt 20 miljoen euro startkapitaal mee.

De Belgische chemie- en farmasector heeft vorig jaar een recordbedrag geïnvesteerd van bijna 2,4 miljard, een tiende meer dan het jaar ervoor. Ook de werkgelegenheid piekte. Er kwamen meer dan 1.400 jobs bij. En dat ondanks de klap die de omzet kreeg.

Het Luikse farmabedrijf Mithra heeft een belangrijke mijlpaal bereikt. Het mag z'n anticonceptiemiddel Estelle op de markt brengen in de Verenigde Staten. De FDA heeft hiervoor het licht op groen gezet. Estelle is het eerste anticonceptiemiddel dat gebruik maakt van een natuurlijk hormoon. De technologie biedt ook toepasingen voor vrouwen in de menopauze. Een nog veel grotere markt.

't Is misschien een groep die minder in de kijker loopt in het hele vaccinatieproces: de apothekers. In elk vaccinatiecentrum zijn er nochtans aan de slag. Ze hebben een controlerende funtie. Zo moeten ze erop toezien dat de vaccins correct worden bewaard en voorbereid. Werk dat zich vooral afspeelt achter de schermen. Al zijn intussen 1.500 apothekers opgeleid om ook vaccins te kunnen toedienen.

Voor het eerst sinds de Pfizer-fabriek in Puurs vaccins produceert, hebben we daar ook beelden van. En dat danken we aan een bedrijfsbezoek van koning Filip. Hij kon doordringen tot het hart van de vaccinproductie. En een beperkt aantal camera's mocht mee. Er zit wat storing op de beelden, maar wat ze tonen is uniek.

De aliantie Pfizer/BioNtech denkt dit jaar 20% méér dosissen van z'n coronavaccin te kunnen leveren dan eerder gezegd: tot 2,4 miljard stuks. Bovendien blijkt uit testdata dat het vaccin ook het aantal asymptomatisch zieken fors terugdringt. Dat is belangrijk, omdat zij de onzichtbare motor van deze pandemie zijn. Eens die voorbij is, gaat de prijs voor een coronaprik wél stevig de hoogte in.

Europa geeft groen licht voor een vierde coronavaccin, dat van Johnson & Johnson. Het is ontwikkeld bij dochterfirma Janssen Pharmaceutica in Beerse. De Europese Unie heeft al een contract voor de aankoop van 200 miljoen dosissen, en mogelijk zelfs het dubbele. Ons land bestelde ruim 5 miljoen vaccins. Het heeft grote troeven: er is maar 1 prik voor nodig en het kan in de koelkast bewaard worden.

Rejuvenate, een biomedisch bedrijf uit Limburg, haalt ruim drie miljoen euro op. Dat geld gaat naar de verdere ontwikkeling van een medicijn tegen sarcopenie. Een ziekte die de spieren van oudere mensen aantast. Het bedrijf werkt ook nog aan andere geneesmiddelen tegen allerlei ouderdomsziekten en boort daarmee een markt aan met énorm potentieel.

Het Zuid-Afrikaanse farmabedrijf Aspen gaat zes veelgebruikte geneesmiddelen tegen bloedkanker bijna driekwart goedkoper maken. 't Bedrijf doet dat onder druk van de Europese Commissie. Die vond de hoge prijzen niet gerechtvaardigd : de octrooien zijn al vijftig jaar vervallen. En dus zijn alle onderzoeksinvesteringen al lang terugverdiend. 't Is de eerste beslissing van de Europese Commissie over buitensporige prijzen in de farmasector.

De geothermiecentrale die Janssen Pharmaceutica bouwt op z'n site in Beerse, gaat z'n laatste fase in. De boorputten hebben alle testen doorstaan. Met de natuurlijke warmte van waterlagen op twee kilometer diepte zal het farmabedrijf z'n gebouwen verwarmen. Kostprijs: zo'n 40 miljoen euro. Janssen geniet voor z'n duurzaamheidsproject Vlaamse en Europese steun, naast een forse injectie van z'n Amerikaanse moederbedrijf Johnson & Johnson.

1 op de 5 van de exporterende bedrijven verwacht nog tot in 2022 de gevolgen van de coronacrisis te voelen. Dat zeggen ze in een enquête van weekblad Trends en kredietverzekeraar Credendo. De totale Belgische export zakte met 18 procent. Onze autosector is het hardst getroffen door de pandemie, met een terugval van liefst 3,2 miljard euro.

Brucargo, de vrachtafdeling van Brussels Airport, is naar eigen zeggen klaar om de vaccins tegen COVID-19 te ontvangen en vervoeren. De voorbije maanden heeft een taskforce er verschillende scenario's klaargestoomd om de verschillende types vaccins veilig en snel te kunnen exporteren en importeren.