Alles over farma

De Zaventemse specialist in farmalogistiek Medista ziet z'n omzet en winst exploderen. De kmo dankt die groeispurt grotendeels aan het exclusieve overheidscontract voor de verdeling en opslag van coronatests en -vaccins. Het heeft hiervoor een track- en traceplatform ontwikkeld dat de medische produkten per dosis van A tot Z kan volgen. En daar zat de hele farmasector duidelijk op te wachten.

Biotech start-up NeuVasQ wil neurologische aandoeningen zoals ALS, of de ziekte van Alzheimer of Parkinson, helemaal anders aanpakken. Een defecte bloed-hersenbarrière speelt volgens de oprichters een cruciale rol. Die barrière herstellen, zou verdere achteruitgang moeten tegenhouden. NeuVasQ is een spin-off van de afdeling moleculaire biologie van de ULB. De start-up krijgt 20 miljoen euro startkapitaal mee.

De Belgische chemie- en farmasector heeft vorig jaar een recordbedrag geïnvesteerd van bijna 2,4 miljard, een tiende meer dan het jaar ervoor. Ook de werkgelegenheid piekte. Er kwamen meer dan 1.400 jobs bij. En dat ondanks de klap die de omzet kreeg.

Het Luikse farmabedrijf Mithra heeft een belangrijke mijlpaal bereikt. Het mag z'n anticonceptiemiddel Estelle op de markt brengen in de Verenigde Staten. De FDA heeft hiervoor het licht op groen gezet. Estelle is het eerste anticonceptiemiddel dat gebruik maakt van een natuurlijk hormoon. De technologie biedt ook toepasingen voor vrouwen in de menopauze. Een nog veel grotere markt.

't Is misschien een groep die minder in de kijker loopt in het hele vaccinatieproces: de apothekers. In elk vaccinatiecentrum zijn er nochtans aan de slag. Ze hebben een controlerende funtie. Zo moeten ze erop toezien dat de vaccins correct worden bewaard en voorbereid. Werk dat zich vooral afspeelt achter de schermen. Al zijn intussen 1.500 apothekers opgeleid om ook vaccins te kunnen toedienen.

Voor het eerst sinds de Pfizer-fabriek in Puurs vaccins produceert, hebben we daar ook beelden van. En dat danken we aan een bedrijfsbezoek van koning Filip. Hij kon doordringen tot het hart van de vaccinproductie. En een beperkt aantal camera's mocht mee. Er zit wat storing op de beelden, maar wat ze tonen is uniek.

De aliantie Pfizer/BioNtech denkt dit jaar 20% méér dosissen van z'n coronavaccin te kunnen leveren dan eerder gezegd: tot 2,4 miljard stuks. Bovendien blijkt uit testdata dat het vaccin ook het aantal asymptomatisch zieken fors terugdringt. Dat is belangrijk, omdat zij de onzichtbare motor van deze pandemie zijn. Eens die voorbij is, gaat de prijs voor een coronaprik wél stevig de hoogte in.

Europa geeft groen licht voor een vierde coronavaccin, dat van Johnson & Johnson. Het is ontwikkeld bij dochterfirma Janssen Pharmaceutica in Beerse. De Europese Unie heeft al een contract voor de aankoop van 200 miljoen dosissen, en mogelijk zelfs het dubbele. Ons land bestelde ruim 5 miljoen vaccins. Het heeft grote troeven: er is maar 1 prik voor nodig en het kan in de koelkast bewaard worden.

Rejuvenate, een biomedisch bedrijf uit Limburg, haalt ruim drie miljoen euro op. Dat geld gaat naar de verdere ontwikkeling van een medicijn tegen sarcopenie. Een ziekte die de spieren van oudere mensen aantast. Het bedrijf werkt ook nog aan andere geneesmiddelen tegen allerlei ouderdomsziekten en boort daarmee een markt aan met énorm potentieel.

Het Zuid-Afrikaanse farmabedrijf Aspen gaat zes veelgebruikte geneesmiddelen tegen bloedkanker bijna driekwart goedkoper maken. 't Bedrijf doet dat onder druk van de Europese Commissie. Die vond de hoge prijzen niet gerechtvaardigd : de octrooien zijn al vijftig jaar vervallen. En dus zijn alle onderzoeksinvesteringen al lang terugverdiend. 't Is de eerste beslissing van de Europese Commissie over buitensporige prijzen in de farmasector.

De geothermiecentrale die Janssen Pharmaceutica bouwt op z'n site in Beerse, gaat z'n laatste fase in. De boorputten hebben alle testen doorstaan. Met de natuurlijke warmte van waterlagen op twee kilometer diepte zal het farmabedrijf z'n gebouwen verwarmen. Kostprijs: zo'n 40 miljoen euro. Janssen geniet voor z'n duurzaamheidsproject Vlaamse en Europese steun, naast een forse injectie van z'n Amerikaanse moederbedrijf Johnson & Johnson.

1 op de 5 van de exporterende bedrijven verwacht nog tot in 2022 de gevolgen van de coronacrisis te voelen. Dat zeggen ze in een enquête van weekblad Trends en kredietverzekeraar Credendo. De totale Belgische export zakte met 18 procent. Onze autosector is het hardst getroffen door de pandemie, met een terugval van liefst 3,2 miljard euro.

Brucargo, de vrachtafdeling van Brussels Airport, is naar eigen zeggen klaar om de vaccins tegen COVID-19 te ontvangen en vervoeren. De voorbije maanden heeft een taskforce er verschillende scenario's klaargestoomd om de verschillende types vaccins veilig en snel te kunnen exporteren en importeren.

In zijn vestiging in het Waals-Brabantse Waver, is farmabedrijf GSK begonnen met de productie van adjuvant. Dat is een hulpstof die zal gebruikt worden voor het coronavaccin dat het Britse GSK samen met het Franse farmabedrijf Sanofi ontwikkelt. De stof die ze in Waver ontwikkelen, moet er ondermeer voor zorgen dat de immuunrespons van de gevaccineerde verbetert.

In deze economisch moeilijke coronatijden is er ook goed nieuws. Zeven op de tien van de chemie een farma-bedrijven in ons land doen evenveel of zelfs MEER aanwervingen dan aanvankelijk gepland voor dit jaar. Dat is een opvallende vaststelling uit de jobbarometer van sectorfederatie Essencia. Onze farmabedrijven boomen en hebben nood aan onder meer vaccinmakers voor de productie van Covid-19-vaccins. In de sector zijn momenteel bijna 1000 openstaande vacatures. De toekomst is aan de moleculebouwers, zegt Essenscia.

Galapagos moet jarenlang onderzoek in de vuilbak gooien. Een kandidaat-medicijn tegen artrose in de knie heeft gefaald bij proefpersonen. Het is al de tweede opdoffer dit jaar voor het Mechelse biotechbedrijf. Het aandeel krijgt opnieuw een klap. Maar Galapagos geeft niet op want het heeft nog andere kandidaat-medicijnen in de pijplijn zitten.

Biofarmabedrijf UCB is goed op weg om een revolutie teweeg te brengen in de behandeling van psoriasis. Het experimentele geneesmiddel 'bime' van UCB klopt in patiëntenproeven dat van farmareus Novartis. Analisten voorspellen tot 3 miljard euro omzet per jaar voor het nieuwe medicijn.

Pfizer heeft al ruim 50 miljard dollar aan beurswaarde gewonnen sinds midden maart, toen de coronapandemie uitgebroken is. De Amerikaanse farmareus werkt samen met het Duitse BioNTech aan een vaccin tegen het virus en stapelt de bestellingen nu al op. Gisteren won het aandeel nog eens 5%, na een contract van bijna 2 miljard euro met de Amerikaanse overheid.

Voor het eerst in anderhalf jaar tijd maakt Euronext Brussel nog eens een beursgang mee : die van Hyloris, het jongste bedrijf van farma-ondernemer Stijn van Rompay. Hij mocht vanochtend de beursbel luiden.

Als het patent van een geneesmiddel vervalt zal de prijs in één klap met minstens de helft zakken. Het geld dat de overheid zo bespaart stopt ze in de terugbetaling van innovatieve geneesmiddelen. Het is de meest revolutionaire afspraak in een Toekomstpact dat minister van Volksgezondheid Maggie De Block en de farmasector hebben ondertekend.