Alles over geopolitiek

In zijn eerste huwelijksjaar zag Port of Antwerp-Bruges zijn goederenoverslag vorig jaar met 0,7 procent dalen. Een goed resultaat vindt de fusiehaven als je kijkt naar hoe turbulent het jaar is geweest. De terugval zit bij de containeroverslag. Die krijgt een klap van ruim acht procent. De sterkste stijgers waren dan weer de droge én vloeibare bulk. En dat dankzij de energiecrisis.

De economische malaise in Iran neemt toe, tegen de achtergrond van protesten tegen het aartsconservatieve bewind die nu al meer dan 3 maanden aan de gang zijn. De Iraanse munt is naar een nieuw dieptepunt gezakt tegenover de Amerikaanse dollar. Met een inflatie van 43% zien de Iraniërs hun spaargeld verdampen terwijl het leven met rasse schreden duurder wordt.

Voor het eerst vindt in het Chinese ruimtestation een crewwissel plaats. Drie astronauten -of taikonauten zoals China ze noemt- hebben hun ruimtetuig met succes gekoppeld aan het Tiangong Space Station. Maandag lossen ze het trio af dat er al 175 dagen werkt. Die mogen terug naar huis, want hun missie zit erop: ze hebben het Chinese ruimtestation afgewerkt, anderhalf jaar nadat de bouw ervan begon.

Duits bondskanselier Olaf Scholz is met veel vertoon ontvangen in China. Hij is meteen de eerste Westerse leider die op audiëntie mag bij de Chinese leider Xi Jinping, sinds de uitbraak van de coronapandemie. Op z'n daguitstap was Scholz vergezeld door toplui van BASF, Volkswagen, Deutsche Bank en BioNTech. Want geopolitiek en economie gaan hand in hand op deze opmerkelijke bilaterale top.

Cyberveiligheid is het onderwerp waarvoor Belgische bedrijfsleiders zich grote zorgen maken op middellange en lange termijn. Dat blijkt uit Trendwatch 2022, een grootschalige enquête van het Verbond van Belgische Ondernemingen en verzekeraar Ageas. Ook handelsoorlogen en protectionisme veroorzaken ongerustheid. Trendwatch 2022 is een nieuwe, jaarlijkse studie rond de impact van economische en maatschappelijke trends.

De lidstaten van de Europese Unie zijn bereid hun aardgasverbruik tussen 1 augustus en april volgend jaar met 15 procent te verminderen. Dat moet ons helpen de winter door te komen met zo weinig mogelijk Russisch gas. De vermindering gebeurt wel op vrijwillige basis en er zijn nogal wat uitzonderingen voorzien. Of we er een strenge winter mee doorkomen valt af te wachten. Een gemiddelde winter moet wél lukken.

De lidstaten van de Europese Unie zijn bereid hun aardgasverbruik tussen 1 augustus en april volgend jaar met 15 procent te verminderen. Dat moet ons helpen de winter door te komen met zo weinig mogelijk Russisch gas. De vermindering gebeurt wel op vrijwillige basis en er zijn nogal wat uitzonderingen voorzien. Of we er een strenge winter mee doorkomen valt af te wachten. Een gemiddelde winter moet wél lukken.

De Europese Commissie beveelt aan om Oekraïne het kandidaat-lidmaatschap toe te kennen van de Europese Unie. Dat heeft voorzitter Von der Leyen aangekondigd in een opvallende geel-blauwe outfit. Ook Moldavië is er klaar voor volgens de Commissie, terwijl Georgië z'n zaken eerst nog beter op orde moet zetten.

De Europese Commissie en het Europees Parlement willen snel werk maken van een vrijhandelsakkoord met India. Dat land is een groeiende economische macht. Tussen 2009 en 2019 is de handel tussen de EU en India al met ruim 70 procent toegenomen. Toch moeten er nog een hoop obstakels worden geruimd.

Iran ligt economisch in puin, maar ziet stilaan een uitweg uit de malaise. Dat is het cynische gevolg van de oorlog in Oekraïne. Iran kan z'n olie nu duurder verkopen aan China en ziet tegelijk z'n geopolitieke macht toenemen. Want ook het Westen lonkt nu volop naar de Iraanse olievoorraden.

Ons land zal zich niet verzetten tegen een Europees embargo op Russische olie. Dat zegt onze financiënminister Vincent Van Peteghem, bij de start van een Europese vergadering.Een importban op olie is één van de extra sancties die de Europese commissie overweegt, nadat dit weekend gruwelbeelden opdoken van gedode burgerslachtoffers in Oekraine. De VS en Groot-Brittanië voerden begin maart al een olieboycot in. Maar de meeste Russische olie wordt naar de EU geëxporteerd. Het risico bestaat dat Rusland als tegenreactie ook de gaskraan dichtdraait.

De Belgische bouwmaterialengroep Etex heeft vorig jaar een recordomzet van bijna drie miljard euro geboekt. Heel wat mensen hebben tijdens corona hun woning verfraaid of gerenoveerd. En daar heeft Etex de vruchten van geplukt. Of 2022 ook zo'n goed jaar wordt, is nog maar de vraag. De Oekraïnecrisis veroorzaakt immers veel onzekerheid op de markt.

Europa roept China op zich actief te engageren voor de vrede in Oekraïne. Onpartijdigheid is niet genoeg, vindt Europa. Maar naast die wat obligate terechtwijzing verliep de virtuele top tussen de twee economische machtsblokken bijzonder beschaafd. Want in tijden van torenhoge inflatie en verstoorde aanvoerketens hebben Europa en China elkaar meer dan ooit nodig.

De V.S. zijn bereid Europa te helpen om op korte termijn minder afhankelijk te worden van Russisch gas. Tegen eind dit jaar zou er 15 miljard kubieke meter vloeibaar Amerikaans aardgas naar Europa komen, per schip. Dat heeft de Financial Times vernomen in de coulissen van de Europese top die deze middag gestart is. Ook Joe Biden gaat daar straks mee aan tafel zitten.

Tegen 2030 zal Europa helemaal geen olie, gas of steenkool uit Rusland meer nodig hebben, zo stelt de Europese Commissie. En de Commissie wil een vliegende start nemen: tegen eind dit jaar zouden we al twee derde minder Russisch gas nodig hebben. Het ambitieuze plan krijgt de naam REPowerEU mee en moet ons meer geopolitieke slagkracht geven tegen het regime-Poetin.

De zware economische sancties tegen Rusland zullen het land economisch nog verder in de armen drijven van China. En dat zal ten koste gaan van onze Europese economie. Die analyse maakt onze Trends Talk-gast van dit weekend: Johan Vanderplaetse, al dertig jaar zakenman in het land en de voorzitter van de Europese werkgeversvereniging in Rusland. Hij beschouwt de huidige crisis als het gevolg van 20 jaar onbegrip tussen Europa en Rusland.

Niet alleen de EU, maar ook het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Japan leggen extra sancties op tegen Rusland. De Britse premier Boris Johnson zei daarover dat hij Rusland uit de wereldeconomie wil verdrijven. De geldkraan gaat dicht, banktegoeden worden bevroren, een deel van de export wordt aan banden gelegd en leden van de naaste omgeving van Poetin komen op een zwarte lijst te staan.

President Poetin speelt hoog spel met z'n invasie van Oekraïne. Wereldwijd worden sancties in stelling gebracht om z'n regime economisch onderuit te halen. Vanavond vergaderen de Europese leiders in Brussel over gemeenschappelijke vergeldingen voor de Russische agressie. Maar de voorzet is alvast gegeven: de sancties moeten Rusland zo hard mogelijk pijn doen.

De aandelenmarkten zijn de nieuwe week in verkoopmodus begonnen, na een opbod aan stoere verklaringen rond Oekraïne afgelopen weekend. De vrees voor een mogelijke oorlog in Oekraïne wakkert de angst voor een verdere stijging van ondermeer de olie-en de gasprijzen aan. Met verder oplopende inflatie en mogelijk zelfs een recessie tot gevolg. In de loop van de dag milderden de beurzen hun verliezen enigszins, nadat de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov zei nog kans te zien op een diplomatieke oplossing.

Het is twintig jaar geleden dat de aanslagen van 9/11 plaatsvonden. Twee vliegtuigen boorden zich in de Twin Towers, het hart van de Amerikaanse economie. De collega's van Trends maakten een analyse van de impact van het drama. We bekijken de opvallendste winnaars en verliezers met geopolitiek analist professor Criekemans.