Alles over internationale handel

Donald Trump heeft z'n rug nog maar gekeerd, of Biden maakt komaf met z'n beleid. Zo zullen de Verenigde Staten toetreden tot de wereldgezondheidsorganisatie en het klimaatakkoord van Parijs. Een batterij van liefst 17 presidentiële decreten ligt al te wachten op handtekening van de kersverse president.

In 2020 is de Chinese economie met 2,3 procent gegroeid. En dat ondanks de coronapandemie. Dat is beter dan analisten hadden verwacht. China is zo de enige grote economie die niet kromp in 2020. Sinds de zomer heeft het land het virus goed onder controle. En draait de economie weer op volle kracht.

De coronacrisis heeft vorig jaar op de Duitse economie een impact gehad die vergelijkbaar is met de financiële crisis in 2009. Het Duitse BBP is in 2020 met 5 procent gekrompen, in 2009 was dat 5,7 procent. Maar al bij al valt de coronaschade nog mee. Vergeleken met andere grote Europese landen heeft Duitsland erg goed stand gehouden.

Morgen, 1 januari, is het zover. Dan hebben we weer een harde grens tussen Europa en Groot-Brittanië. Een "slimme grens" zo klinkt het geruststellend bij de douane. De digitalisering moet tijdrovend papierwerk en opstoppingen aan de grensovergangen vermijden. Toch wordt dat een uitdaging. Dagelijks steken voor 1,3 miljard euro goederen de Europees-Britse grens over. Vaak via de 30 kilometer smalle strook tussen Dover en Calais.

China zet de deuren naar z'n binnenlandse markt wijder open voor Europese investeerders. Er komt ook een einde aan een hele reeks beperkingen die zorgden voor oneerlijke concurrentie. De Chinese beloftes zijn een triomf voor de Duitse bondskanselier Angela Merkel: net voor het Duitse voorzitterschap van de Europese Unie afloopt, haalt ze dit handelspact binnen. Het geeft onder meer de Europese automerken meer vrijheid om te investeren in China.

Vier en een half jaar nadat de Britten in een historisch referendum besloten hebben om de Europese Unie te verlaten, sluiten beide partijen een handelsverdrag. Nog net op tijd, anders zouden over een week een hele resem importtaksen in werking treden aan beide zijden van het Kanaal. Dat zou de handel tussen beide economieën zware klappen toebrengen. Op 30 december zal het Britse parlement stemmen over de deal. Het Europese parlement volgt waarschijnlijk pas later.

Boris Johnson mag zijn akkoord dan wel op zak hebben, de vraag is waar de winst ligt voor de Britten. De Europese sociale regels en ook milieuregels blijven overeind. Alleen gaan de Britten daar niet meer mee over beslissen. Economisch gezien stond Johnson dan ook met de rug tegen de muur.

1 op de 5 van de exporterende bedrijven verwacht nog tot in 2022 de gevolgen van de coronacrisis te voelen. Dat zeggen ze in een enquête van weekblad Trends en kredietverzekeraar Credendo. De totale Belgische export zakte met 18 procent. Onze autosector is het hardst getroffen door de pandemie, met een terugval van liefst 3,2 miljard euro.

De onderhandelingen hebben acht jaar geduurd, maar zondag is het zover: 15 Aziatische landen ondertekenen het Regional Comprehensive Economic Partnership, een historisch belangrijk handelsakkoord. Gemeten naar bevolking en economisch gewicht wordt het RCEP het grootste handelsblok ter wereld. Het dekt zowat een derde van het wereldwijde bbp.

De Britse regering pakt uit met haar eerste grote vrijhandelskoord na de Brexit. Terwijl de onderhandelingsmarathon met Europa blijft aanslepen, sluit het Verenigd Konkrijk een deal met economische supermacht Japan. Die zou tot 99% van de handelsstromen vrijmaken van exporttarieven. Maar eigenlijk is de deal grotendeels een kopie van het bestaande vrijhandelsakkoord tussen Japan en de Europese Unie.

Amerikaans president Trump voert opnieuw een importtarief in op Canadees aluminium. Trump vindt dat Canada de Amerikaanse aluminiumindustrie kapot maakt en legt een invoerheffing op van 10%. "Onaanvaardbaar", vindt Canada.

Het nieuwste conflict tussen de VS en China escaleert al meteen. Nadat de Amerikanen het Chinese consulaat in Houston gesloten hebben, doen de Chinezen nu hetzelfde met het Amerikaanse consulaat in Chengdu. Beide grootmachten staan met getrokken messen tegenover elkaar, na een beschuldiging over wetenschappelijke spionage.

Een handelsovereenkomst tussen de EU en Groot-Brittannië is in dit stadium onwaarschijnlijk. Dat zegt de Europese brexitonderhandelaars Barnier na een nieuwe overlegronde in Londen. Zijn Britse tegenpool Frost hoopt in september een akkoord te bereiken. Al houdt ook hij rening met een no deal-brexit.

De Australische premier Scott Morisson hoopt de Australische filmindustrie nieuw leven in te blazen met een financiële impuls van omgerekend 245 miljoen euro. Dat geld komt in een Location Incentive Fund, dat buitenlandse filmproducten met belastingvoordelen moet overtuigen de opnames in Australië te laten doorgaan. De initiële investering van 245 miljoen euro kan 1,8 miljard opbrengen volgens premier Morisson.

De Chinese economie groeit weer. En da's een hele opluchting voor de rest van de wereld, omdat China ook het eerste slachtoffer was van de coronapandemie. Het BBP is in het tweede kwartaal met 3,2% gegroeid tegenover dezelfde periode vorig jaar. Het cijfer ligt wel nog ruim onder het normale groeitempo van China, ondanks forse stimulus van de overheid.

Vanaf woensdag verliezen Chinese e-commerce spelers stapsgewijs hun voordelige internationale posttarieven. En vanaf volgend jaar zullen ze ook op goedkope spullen BTW moeten aanrekenen aan Europese klanten. Langzaam verdwijnen zo de voordelen die ervoor zorgden dat Chinese webshops de voorbije jaren groot marktaandeel konden winnen.

Boris Johnson heeft een "landslide-victory" behaald. Z'n conservatieve partij boekt z'n beste verkiezingsresultaat in 30 jaar. Met een absolute meerderheid in het parlement heeft Johnson een duidelijk mandaat om z'n land op 31 januari uit de Europese Unie te halen. Daarna start een overgangsperiode van 11 maanden, waarin alles nog bij het oude blijft. Tegen eind 2020 zou de scheiding dan helemaal rond moeten zijn.

"Flextension" is het nieuwe ordewoord in de brexit-saga. De Europese lidstaten verlenen de Britten flexibel uitstel om uit de EU te stappen. Met als einddatum 31 januari. Tegen die tijd moet het Britse parlement het eens raken over de uitstapregeling. En in afwachting moet het Verenigd Koninkrijk zich strikt houden aan het Europees Verdrag. Dat betekent dat ze ook een eigen Europese commisaris moeten voordragen, hoe gek dat ook klinkt.

In het handelsconflict tussen de Europese Unie en de VS lijkt de vredespijp te zijn bovengehaald. Er komen voorlopig geen nieuwe importtarieven. En voor de recent ingevoerde tarieven gaan ze een oplossing zoeken. Voornemen is ook om bestaande handelsbarrières op industriële goederen, uitgenomen auto's, weg te werken.

Als president Trump de invoerrechten optrekt en zo onze producten voor Amerikanen duurder maakt zal dat ons land flink wat banen kosten. Algauw 1.200. Dat hebben onderzoekers van de KU Leuven berekend. En dan houdt hun studie nog geen rekening met een gevreesd wereldwijd opbod aan protectionistische maatregelen.