Alles over koopkracht

Vakbonden hebben over het hele land een actie- en stakingsdag gehouden voor meer koopkracht. Die was vooral voelbaar in het openbaar vervoer, maar deels ook in de privésector. In bedrijven die het door de hoog oplopende kosten vandaag lastig hebben bleef het bij pamfletten uitdelen. Maar in een aantal vooral gróte bedrijven is er ook gestaakt. De vakbonden eisen loonsverhogingen bovenop de index. Nu is door de loonwet - de wet op de concurrentiekracht - de marge daarvoor nul.

De vakbondstop noemt de actie- en stakingsdag voor meer koopkracht een succes. Bij de werkgevers zijn de bonden eerder deze week op een muur gebotst, en groeit het onbegrip alleen maar. Maar deze actie is vooral een boodschap aan het grote publiek, en daarmee dus ook aan de politiek. Want de regering zal uiteindelijk de knopen moeten doorhakken in het loon- en koopkrachtdossier.

De vakbonden en werkgevers gaan versneld het loonoverleg opstarten, om samen een antwoord te bieden op de energiecrisis. Dat blijkt na afloop van een verzoeningsvergadering van de Groep van Tien op het kabinet van premie De Croo. Tegelijk gaat de regering een concreet voorstel uitwerken voor de verdeling van de zogenaamde welvaartenveloppe. Maar het goede nieuws is dus dat het sociaal overleg heropleeft.

Dat voorspelt het Federaal Planbureau. De gemiddelde koopkracht houdt goed stand in ons land, omdat meer mensen aan het werk zijn, maar zeker ook dankzij de indexering van onze lonen en uitkeringen. Op die indexering zit wat vertraging, maar tegen 2023 zou onze koopkracht al met 0,7% toenemen. Tegen die tijd zullen de indexeringen de inflatie overtreffen.

Tijdens de betoging in Brussel is er ook speciale aandacht voor de huishoudhulpen. Naar jaarlijkse gewoonte zet de christelijke vakbond hen op 20 juni in de bloemen. Werknemers in de dienstenchequesector hebben het extra moeilijk, vindt de vakbond. Ze verdienen weinig. En worden dus extra hard getroffen door de snel oplopende inflatie.

De nationale vakbondsbetoging heeft heel wat volk op de been gebracht in Brussel: de vakbonden telden 80.000 manifestanten, de politie 70.000. De drie grote vakbonden eisen maatregelen om de koopkracht te versterken. Ze willen dat de loonnormwet wordt aangepast, want die laat nauwelijks ruimte voor loonsverhogingen bovenop de index.

De OESO, de denktank van de 30 sterkste industrielanden, stelt niet langer onze automatische loonindexering in vraag. Wel roept ze de vakbonden op om zich niet langer te verzetten tegen de loonwet. Die moet het evenwicht met de lonen in de buurlanden bewaken zodat onze concurrentiekracht niet in het gedrang komt. Het is een van de aanbevelingen aan ons land. En sommige daarvan klinken erg bekend in de oren.

Minister van Ambtenarenzaken De Sutter wil met de overheidsvakbonden een voorakkoord rond koopkrachtmaatregelen sluiten. Dat heeft ze voorgesteld na het ambtenarenprotest vanmorgen in Brussel. Ze hoopt daarvoor een jaarlijks budget van 150 tot 200 miljoen euro te krijgen van de regering. Op die manier zouden de aanslepende onderhandelingen over een sectoraal akkoord eindelijk uit het slop geraken.

Staat onze koopkracht nu echt onder druk, zoals we zo vaak horen en lezen? We vroegen het na bij twee economen en het antwoord voor de gemiddelde Belg is "neen". We kampen alleen met een perceptieprobleem. Op kortere termijn toch.

In Nederland flakkert de discussie op over een algemene herinvoering van de autmatische loonindex, zoals wij die kennen. Het systeem is bij onze Noorderburen afgeschaft in de jaren tachtig. Met huidige piekinflatie pleit de machtige Nederlandse vakbond FNV ervoor om de loonindexering opnieuw voor iedereen in te voeren. Vakbonden kunnen het systeem er momenteel enkel afdwingen per bedrijf of per sector.

De socialistische vakbond heeft in Brussel actiegevoerd voor meer koopkracht. Het ABVV wil dat de regering ingrijpendere maatregelen treft om de stijgende energiekosten en inflatie te milderen. De actie is de start van een campagne, die ook de bijsturing van de loonnormwet opnieuw op de politieke agenda zet.

Dat blijkt uit een onderzoek van de KU Leuven. De onderzoekers hebben berekend wat de impact is op onze koopkracht, van de huidige energiemaatregelen en van bestaande mechanismen zoals de automatische loonindexering. De middenklasse lijkt hier dus het minst van te profiteren.

De explosief stijgende energieprijzen hebben de inflatie in de eurozone de voorbije maand naar een nieuw recordpeil gestuwd van 5,8 procent, terwijl er dus nog meer inflatie zit aan te komen door de oorlog in het nabije Oekraïne. Een bijkomend probleem is de verzwakkende positie van de euro tegenover de dollar, want we betalen onze geïmporteerde olie in harde dollars. Op die manier vloeit steeds meer koopkracht weg uit de eurozone en dreigt een neerwaartse spiraal.

De explosief stijgende energieprijzen hebben de inflatie in de eurozone de voorbije maand naar een nieuw recordpeil gestuwd van 5,8%. Terwijl er dus nog meer inflatie zit aan te komen door de oorlog in het nabije Oekraïne. Een bijkomend probleem is de verzwakkende positie van de euro tegenover de dollar. Want we betalen onze geïmporteerde olie in harde dollars. Op die manier vloeit steeds meer koopkracht weg uit de eurozone en dreigt een neerwaartse spiraal.

Amerikaans president Joe Biden belooft dat de bestrijding van de inflatie vanaf nu zijn topprioriteit is. Hij deed dat in zijn eerste State of The Union, de jaarlijkse toespraak voor het congres over de staat van het land. Biden had het natuurlijk over het conflict in Oekraïne, maar de eerste en grootste bekommernis van de Amerikaanse burgers is momenteel het verlies van hun koopkracht. De inflatie staat er met 7,48 procent op het hoogste peil sinds de vroege jaren tachtig. Maar Biden lijkt eerder de gevolgen van de stijgende prijzen aan te pakken en niet de inflatie zelf.

President Biden wijst naar de Federal Reserve om de inflatie te bekampen. Dat heeft-ie zelf gezegd op een persconferentie in het Witte Huis. Critici vinden dat Biden de inflatie zelf heeft aangewakkerd door tijdens corona te veel geld in de economie te pompen. Maar volgens Biden zijn er andere oorzaken voor de stijgende prijzen.

Want de fiscus gaat minder bedrijfsvoorheffing afromen van het brutoloon. Minister van Financiën Van Peteghem stemt de inhoudingen beter af op de huidige belastingschalen. De overheid heeft dat jarenlang nagelaten en systematisch te veel bedrijfsvoorheffing geïnd. De loontrekkende krijgt dat overschot wel terug, maar pas na de indiening van zijn belastingaangifte. Deze aanpassing zal dus meteen impact hebben op onze koopkracht.

Een enquête van Test-Aankoop bevestigt dat liefst 7 op de 10 Belgen financieel geen of nauwelijks impact voelden van de coronacrisis. Maar de pandemie heeft de kloof tussen rijk en arm wel nog vergroot. En aanzienlijk wat Belgen vrezen dat de échte impact nog moet komen, als de overheidssteun wegvalt en de belastingen omhoog gaan of besparingen toenemen.

Supermarkten en andere winkels die mogen openblijven kunnen weer kortingen geven en promo-acties voeren. Toch als die voor 18 maart al waren afgesproken met hun leveranciers. Zowat twee weken geleden werden ze nog verboden om hamsteren tegen te gaan. Maar dat leidde ertoe dat winkelen duurder werd.