Alles over landbouw

Sahyadri Farms, het eerste door landbouwers geleide bedrijf in India, heeft zo'n 40 miljoen euro opgehaald bij een groep Europese impactbeleggers. In die groep zitten ook Belgische investeringsmaatschappijen, als Incofin en Korys van de familie Colruyt. Het opgehaalde geld dient om Indiase boeren te helpen groenten en fruit te telen op een rendabelere en duurzamere wijze.

Een groep jonge landbouwers van Groene Kring heeft vanmorgen actie gevoerd aan chemiebedrijf Ineos in de Antwerpse haven. Volgens de boeren offert het stikstofakkoord van de Vlaamse regering de landbouwsector helemaal op aan de groei van de industrie. Zo kreeg Ineos onlangs een vergunning voor de bouw van Project One, een mega-investering in een ethaankraker voor de productie van ethyleen.

Naast heel wat individuele landbouwers heeft ook de Boerenbond een bezwaarschrift ingediend tegen het stikstofakkoord van de Vlaamse regering. Nog net op de deadline, want het openbaar onderzoek is vandaag afgesloten. Het gaat om een bijzonder lijvig bezwaarschrift. De landbouwsector voelt zich onrechtvaardigd behandeld.

Fruitbedrijf Van der Velpen in Bierbeek en de KU Leuven experimenteren volop met agrivoltaics, waarbij de productie van voedsel en zonne-energie samengaan. Meer dan 45 procent van de grondoppervlakte in Vlaanderen is landbouwareaal. Als we nog maar een fractie daarvan kunnen inzetten voor de productie van groene stroom zou dat de energietransitie flink vooruit kunnen helpen.

De Vlaamse regering verhoogt de subdsidies voor siertelers die hun serres energiezuiniger maken. Voor jonge telers loopt die subisidie op tot de helft van hun investering. Sommige glastuinders zagen hun energiefactuur op korte tijd vervijfvoudigen. Een gevolg van de oorlog in Oekraïne. Rechtstreekse energiesteun geeft de Vlaamse regering niet, onrechtstreeks dus wel. Telers in financiële ademnood kunnen ook beroep doen op overbruggingskredieten.

Voor onze landbouwers is de oorlog in Oekraïne een serieuze tegenvaller. Kunstmest is nu vier tot vijf keer duurder dan een jaar geleden. Omdat prijzig aardgas nodig is voor de productie van stikstofhoudende kunstmest, terwijl andere meststoffen zoals kalium grotendeels uit Rusland komen. Vandaar de vraag van boeren om opnieuw meer dierlijke drijfmest te mogen gebruiken. Maar we kunnen ook drie Belgische alternatieven voor kunstmest inzetten, zegt Arvesta, het vroegere Aveve.

Vanochtend is voor het eerst de nieuwe 'taskforce agrovoeding' bijeengeroepen met daarin de belangrijkste spelers uit onze voedselketen. De taskforce moet voorkomen dat de oorlog in Oekraïne bij ons voor lege winkelrekken zorgt. Volgens de federatie van de voedingsindustrie Fevia hebben drie op de tien voedingsbedrijven hun productie al verminderd of wilen ze dat binnenkort doen omdat ze grondstoffen missen of omdat ze de fors gestegen kosten voor die grondstoffen en voor energie niet kunnen doorrekenen aan de supermarkten.

Europa wil koste wat kost vermijden dat de oorlog in Oekraïne leidt tot een voedselcrisis. Heel wat grondstoffen zijn al fors duurder geworden, uit vrees voor bevoorradingsproblemen. Graan bijvoorbeeld, of kunstmest. De Europese ministers van Landbouw hebben vandaag een crisisvergadering gehouden om mogelijke maatregelen te bekijken. Zoals meer dierlijke mest gebruiken, of akkers die normaal braak zouden liggen tóch inzetten.

De Vlaamse regering heeft een akkoord in het aanslepende stikstofdossier. Ze wil het teveel aan stikstof in de Vlaamse natuurgebieden halveren tegen 2030. Het stikstofakkoord vermijdt een vergunningsstop zoals in Nederland. Het houdt in dat de 40 landbouwbedrijven die het meeste stikstof uitstoten, al over 3 jaar dicht gaan. Die boeren worden wel vergoed. Ook andere grote vervuilers krijgen een afkoopsom aangeboden om te stoppen.

In het hart van de groenteteelt, Zuid-West-Vlaanderen, hebben groenteboeren actie gevoerd aan verschillende diepvriesgroentenbedrijven. In de jaarlijkse contractonderhandelingen bieden die veel te lage prijzen, vinden de boeren. Afhankelijk van over welke groente het gaat 3 tot uitzonderlijk 10 procent meer dan vorig jaar. Terwijl hun kosten met 10 tot 21 procent gestegen zijn. Maar de bedrijven schuiven de zwartepiet door naar de supermarkten.

In Gent is een bio-ingenieur er voor haar doctoraatsonderzoek in geslaagd witloof en cichorei te creëren die nauwelijks nog bitter zijn. Het zou de groenten meteen een stuk populairder kunnen maken. Toch zullen die niet snel te koop zijn want ze gebruikte daarvoor de omstreden gentechnologie CRISPR/Cas9.

John Deere, de wereldmarktleider in landbouwwerktuigen, lanceert een kit die z'n bestaande tractoren zelfrijdend maakt. Een opmerkelijke primeur, die voorgesteld is op de Amerikaanse CES-technologiebeurs. De kit bevat 6 paar stereo-camera's, naast sensoren. Die moeten de weg effenen voor de precisielandbouw van de toekomst, waarbij bijvoorbeeld geen meststoffen meer verspild worden. Het zou het gebruik van de zware machines ook veiliger maken.

Veilinghuis Troostwijk heeft voor meer dan 10 miljoen aan bouw- en landbouwmateriaal verzameld voor z'n eindejaarsveilingen. Die lokken kopers uit meer dan 60 landen. De leveringstermijnen voor nieuwe machines kunnen oplopen tot eind 2022 of zelfs begin 2023, en dat wakkert de interesse voor tweedehands fel aan. Dat stelde onze ploeg vast op de kijkdag in Deinze.

De varkensboeren vragen minstens 100 miljoen euro steun van de Vlaamse regering. Met die eis zijn ze vanochtend naar het Vlaamse Parlement in Brussel getrokken. De sector kent een ongeziene crisis door de combinatie van lage verkoopprijzen en hoge voederprijzen.

In alle Vlaamse provincies hebben boeren tractoracties gehouden. Bijna 4.000 landbouwers, volgens de Boerenbond. Zij vinden dat de Vlaamse regering te veel talmt met het uitvaardigen van een definitief stikstofkader. Dat veroorzaakt rechtsonzekerheid. En zet een rem op investeringen in de landbouw en veeteelt.

Vanaf 2023 gaan Europese landbouwers hogere milieu- en klimaateisen moeten halen om subsidies te krijgen. Dat is het gevolg van een hervorming van het landbouwbeleid. Die is vandaag goedgekeurd door het Europees Parlement. Lidstaten zullen wél meer zélf kunnen bepalen hoe hun landbouwers de groene doelstellingen moeten halen.

Landbouw was lang een struikelblok binnen de Vlaamse regering. Uiteindelijk moet de sector z'n uitstoot van broeikasgassen met 31% verminderen tegen 2030, minder dus dan de 40% globale reductie in het klimaatplan. En die inspanning moet vooral uit klimaatvriendelijke investeringen en innovatie komen. Van een drastische afbouw van de veestapel is geen sprake meer.

Supermarktketen Colruyt toont aan dat er nog ruimte is voor klimaatvriendelijke innovatie in de landbouw. Het zet de schouders onder de teelt van gember op Vlaamse bodem. De specerij wint snel aan populariteit, maar wordt nog aangevoerd uit verre streken. Tegelijk zien onze tuinbouwers de vraag naar klassieke gewassen als kropsla terugvallen. Gember zou dus een mooi alternatief kunnen bieden, in korte keten.

Het zijn erg onzekere tijden voor jonge boeren. De prijzen staan onder druk, kosten voor ondermeer veevoer en energie zijn fors gestegen, grond is schaars. Ook de nakende uitstootbeperkingen voor stikstof en CO2 maken het onmogelijk om nog te ondernemen. Zo kunnen we niet meer voortploegen zegt Groene Kring, de jongerenorganisatie van Boerenbond.

De activiteiten van het Gentse biotechbedrijf Biotalys charmeren de Bill & Melinda Gates Foundation. De stichting draagt de komende vier jaar 6 miljoen dollar bij om verder onderzoek naar biologische schimmelwerende producten te financieren. Vooral kleinschalige boeren die cowpeas en andere peulvruchten verbouwen zullen er baat bij hebben. De bladvlekken-ziekte gaat zeer verwoestend te werk en kan tot 40 procent van de landbouwopbrengst vernietigen.