Alles over Loonnorm

De regering heeft nog geen beslissing genomen over het heikele dossier van de loonsstijgingen in de privésector voor de volgende twee jaar. De discussie daarover begint wellicht de komende dagen. Het loondossier is bij de regering terechtgekomen omdat werkgevers en vakbonden er onderling niet uitraakten.

De loononderhandelingen zitten muurvast omdat de werkgevers vasthouden aan een maximale loonsverhoging van 0,4%, bovenop de automatische indexering van 2,8%. De vakbonden daarentegen verwachten méér. Begrijpelijk, vindt econoom Paul De Grauwe. Maar dreigen om dan ook maar de dividenduitkeringen te bevriezen, zoals de socialist Conner Rousseau voorstelt, dat heeft volgens De Grauwe ook economisch geen zin.

De vakbonden stoppen de onderhandelingen met de werkgevers over een loonakkoord. De standpunten van de sociale partners liggen te ver uiteen om voor de deadline van 1 mei een overeenkomst te sluiten. De werkgevers vragen nu dat de regering in elk geval de knoop doorhakt over de loonnorm en de welvaartsenveloppe. Over dat laatste dossier raakten vakbonden en werkgevers het wél eens.

Als de vakbonden vrijere loononderhandelingen willen, zullen ze ook de loonindexering moeten loslaten, zegt arbeidseconoom Stijn Baert. Het is die automatische aanpassing aan de levensduurte, die de onderhandelingsmarge vernauwt. Misschien kan de liberale vakbond - die vandaag niet mee staakte - de brug zijn in de onderhandelingen tussen werkgevers en vakbonden.

De christelijke en de socialistische vakbond voeren vandaag actie voor meer loon. Zo doen dat nadat het tweejaarlijkse loonoverleg tussen de vakbonden en de werkgeversorganisaties is afgesprongen. Volgens de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven is er maar ruimte voor 0,4 procent opslag bovenop de index. Niet genoeg, vinden de bonden. Z-Nieuws ging langs bij vakbondsmilitanten bij Brucargo in Zaventem.

De drie vakbonden rekenen op de progressieve partijen in de regering om de lonen meer te laten stijgen dan de maximale loonmarge van 0,4 procent, bovenop de index. Dat kan eventueel gebeuren via rondzendbrieven. De vakbonden hebben de loononderhandelingen voor de privésector met de werkgevers opgeschort. Ze vinden de maximale loonstijging, zoals vastgelegd door de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven, veel te weinig.

De lonen in de privésector mogen de komende 2 jaar maximaal met amper 0,4% stijgen. Dat heeft de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven becijferd. Ze baseert zich daarvoor op de loonevolutie in de buurlanden. De Belgische lonen moet daarmee gelijke tred houden, zodat onze bedrijven concurrentieel blijven. Het advies van de Centrale Raad vormt het startpunt van het overleg tussen bonden en werkgevers en dat belooft meteen erg pittig te worden.

De sociale partners hebben elk apart uitleg komen geven aan de premier, minister van Werk Kris Peeters en minister van Sociale Zaken Maggie De Block over het mislukte loonoverleg. Uit de gesprekken blijkt vooral dat beide partijen sterk verdeeld

De wet op de loonnorm is te streng, vinden de vakbonden. Ze eisen meer loonopslag dan de 0,8% die de wet voorziet voor de komende 2 jaar. Om hun eis kracht bij te zetten, verlaten ze het loonoverleg met de werkgevers en kondigen ze een nationale staking aan op 13 februari. De werkgevers zijn verbouwereerd; zij blijven bereid tot onderhandelen.

Vanuit vakbondshoek wordt de indicatieve loonnorm weer op tafel gelegd. Da's een loonnorm die niet bindend is en waar in bepaalde sectoren of bedrijven kan worden bovengegaan. Want volgens het ABVV zal er in 2019 en 2020 amper ruimte zijn voor een algemene koopkrachtverhoging.