Alles over Oekraïne

Europese leiders zoals Charles Michel en Ursula von der Leyen bemoeilijken met sommige van hun uitspraken een diplomatieke, vredevolle oplossing voor de oorlog in Oekraïne. Dat zegt professor internationale politiek David Criekemans dit weekend in Trends Talk. Solidariteit met Oekraïne is natuurlijk een plicht. Maar er is frustratie en bezorgdheid onder Europese diplomaten, omdat de EU zich positioneert als volledig betrokken partij in de oorlog, en niet als onderhandelende partij.

Het afromen van de winsten van energiebedrijven die elektriciteit tegen een lage kostprijs produceren, moet voor de lidstaten van de Europese Unie meer dan 140 miljard euro vrijmaken om de impact van de hoge energieprijzen te verzachten.

Het afromen van de winsten van energiebedrijven die elektriciteit tegen een lage kostprijs produceren, moet voor de lidstaten van de Europese Unie meer dan 140 miljard euro vrijmaken om de impact van de hoge energieprijzen te verzachten.

De Europese Unie heeft alles in huis om de economische schok ten gevolge van de hoge energieprijzen snel te boven te komen. Die optimistische inschatting maakt economieprofessor Willem Sas dit weekend in Trends Summer Talk. Het is tijd voor een hernieuwde Europese samenwerking op het vlak energie, zegt Sas, net zoals 70 jaar geleden de EGKS werd opgericht, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal.

De lidstaten van de Europese Unie zijn bereid hun aardgasverbruik tussen 1 augustus en april volgend jaar met 15 procent te verminderen. Dat moet ons helpen de winter door te komen met zo weinig mogelijk Russisch gas. De vermindering gebeurt wel op vrijwillige basis en er zijn nogal wat uitzonderingen voorzien. Of we er een strenge winter mee doorkomen valt af te wachten. Een gemiddelde winter moet wél lukken.

De lidstaten van de Europese Unie zijn bereid hun aardgasverbruik tussen 1 augustus en april volgend jaar met 15 procent te verminderen. Dat moet ons helpen de winter door te komen met zo weinig mogelijk Russisch gas. De vermindering gebeurt wel op vrijwillige basis en er zijn nogal wat uitzonderingen voorzien. Of we er een strenge winter mee doorkomen valt af te wachten. Een gemiddelde winter moet wél lukken.

De Europese Unie gaat de energiecrisis nauwer coördineren. Dat is in Brussel beslist tijdens de top van de staatshoofden en regeringsleiders. Zo komt er een stuurgroep met experts, die het energiebeleid van de lidstaten beter op elkaar moeten afstemmen. Maar de torenhoge energieprijzen en dreigende tekorten in sommige lidstaten wegen zwaar op de eensgezindheid. De aanslepende Oekraïnecrisis zorgt ook voor steeds meer onvrede bij de bevolking.

De Europese Commissie beveelt aan om Oekraïne het kandidaat-lidmaatschap toe te kennen van de Europese Unie. Dat heeft voorzitter Von der Leyen aangekondigd in een opvallende geel-blauwe outfit. Ook Moldavië is er klaar voor volgens de Commissie, terwijl Georgië z'n zaken eerst nog beter op orde moet zetten.

Na Polen wordt België de tweede Europese lidstaat waar Oekraïense vluchtelingen bankbiljetten uit eigen land zullen kunnen omwisselen in euro's. Op Europees niveau bleek zo'n regeling niet haalbaar. Dus hebben de Belgische en Oekraïense Nationale Bank onderling een regeling uitgewerkt. Onder meer over de wisselkoers die beide landen zullen hanteren.

Bierreus AB InBev heeft in z'n Leuvense thuishaven de productie opgestart van Chernigivske. Da's de Oekraïenese tegenhanger van onze Jupiler, zeg maar. AB InBev is eigenaar van het merk en gaat de blikjes wereldwijd verkopen. Het belooft de winst daaruit intergraal door te storten naar hulpverlening voor de oorlogsslachtoffers. In de hoop dat we masaal gaan klinken op Oekraïne...

Europa wil dit jaar nog een volledige ban op de invoer van Russische olie. De Europese Comissie heeft een zesde sanctiepakket klaar tegen Rusland. En zoals verwacht, komt er een gradueel embargo op eerst ruwe olie en tegen eind dit jaar ook benzine en andere olieproducten. Door de import geleidelijk af te bouwen, hoopt Europa de impact op de globale energiemarkt en de energieprijzen beperkt te houden.

Uitzonderlijke omstandigheden vragen om uitzonderlijke maatregelen. De federale overheid laat onze voedingsbedrijven tijdelijk toe om producten te verkopen met een andere samenstelling dan op het etiket staat aangegeven. Het gaat meerbepaald om producten die zonnebloemolie bevatten. Daar dreigt een tekort aan, door de oorlog in Oekraïne. Producenten gaan op zoek naar alternatieve oliën. Die op hun beurt dan weer duurder worden.

Het Limburgse privéjetbedrijf ASL Group legt een luchtbrug in naar de Oekraïense grens. Het werkt daarvoor samen met het Duitse bedrijf MedCareProfessional. De bedoeling is om hulpgoederen weg te brengen en zwaargewonde Oekraïeners naar ziekenhuizen in West-Europa te vliegen. Er zouden twee à drie zulke vluchten per week worden georganiseerd. De eerste is vandaag vertrokken.

Draai de verwarming een graadje minder, zet het deksel op je kookpot of gebruik nog liever je microgolfoven. Het zijn enkele zeer concrete tips om thuis energie te besparen, in een campagne die energieminister Tinne Van der Straeten vandaag lanceert. Met de site en de radiocampagne ikhebimpact wil de federale regering de energieconsumptie van huishoudens terugschroeven. En daardoor bespaar je niet alleen, maar steun je ook Oekraïne, klinkt het. Want een deel van onze energietoevoer komt immers uit Rusland.

De Europese commissie wil de import van Russisch steenkool verbieden. Het is een van de zes pijlers in een nieuw, vijfde pakket van sancties die de EU neemt tegen Rusland. Het is een belangrijke stap of zelfs mijlpaal: voor het eerst durft Europa de invoer van fossiele brandstoffen te viseren. Ondanks de huidige hoge energieprijzen. Maar de commissie durft niet al te diep te snijden in de eigen energievoorziening: vooralsnog raakt ze niet aan de import van Russisch gas. Daar zijn we nog veel te afhankelijk van, klinkt het.

Vanochtend is voor het eerst de nieuwe 'taskforce agrovoeding' bijeengeroepen met daarin de belangrijkste spelers uit onze voedselketen. De taskforce moet voorkomen dat de oorlog in Oekraïne bij ons voor lege winkelrekken zorgt. Volgens de federatie van de voedingsindustrie Fevia hebben drie op de tien voedingsbedrijven hun productie al verminderd of wilen ze dat binnenkort doen omdat ze grondstoffen missen of omdat ze de fors gestegen kosten voor die grondstoffen en voor energie niet kunnen doorrekenen aan de supermarkten.

Om Rusland te straffen voor de inval in Oekraïne, wil Europa zo snel mogelijk af van Russisch gas. Maar niemand kan de Russische energieleveringen aan de EU onmiddellijk vervangen. Dat zegt de minister van Energie van Qatar. Hij deed de uitspraak dit weekend, op het Doha Forum in de Golfstaat. Qatar belooft de afgesproken leveringen aan Europa na te komen. Maar kan naar eigen zeggen geen mirakels verrichten.

Europa wil koste wat kost vermijden dat de oorlog in Oekraïne leidt tot een voedselcrisis. Heel wat grondstoffen zijn al fors duurder geworden, uit vrees voor bevoorradingsproblemen. Graan bijvoorbeeld, of kunstmest. De Europese ministers van Landbouw hebben vandaag een crisisvergadering gehouden om mogelijke maatregelen te bekijken. Zoals meer dierlijke mest gebruiken, of akkers die normaal braak zouden liggen tóch inzetten.

De Russische oorlog kan de wereld 1 procentpunt economische groei kosten en de eurzone zelfs 1,4 procentpunt. Dat zegt de OESO vandaag. Het samenwerkingsverband van 38 Westerse landen roept overheden op om de forse stijging van energie- en voedselprijzen wat te temperen. Maar best wel gericht, voor de armste gezinnen, om geen loon-prijsspiraal uit te lokken.

De energiemarkten staan opnieuw in rep en roer, nu er zowel in de V.S. als in Europa wordt nagedacht over een embargo op Russisch gas en olie. Morgen vindt daarover een Europese top plaats. Maar het is geweten dat Europa erg afhankelijk is van Russische energie, voor verwarming en industrie. De onrust over een mogelijk tekort deed de olieprijs klimmen boven de 120 dollar per vat, en het gas zelfs boven 220 euro per megawattuur, een nieuw record.