Alles over Oekraïne

Na Polen wordt België de tweede Europese lidstaat waar Oekraïense vluchtelingen bankbiljetten uit eigen land zullen kunnen omwisselen in euro's. Op Europees niveau bleek zo'n regeling niet haalbaar. Dus hebben de Belgische en Oekraïense Nationale Bank onderling een regeling uitgewerkt. Onder meer over de wisselkoers die beide landen zullen hanteren.

Bierreus AB InBev heeft in z'n Leuvense thuishaven de productie opgestart van Chernigivske. Da's de Oekraïenese tegenhanger van onze Jupiler, zeg maar. AB InBev is eigenaar van het merk en gaat de blikjes wereldwijd verkopen. Het belooft de winst daaruit intergraal door te storten naar hulpverlening voor de oorlogsslachtoffers. In de hoop dat we masaal gaan klinken op Oekraïne...

Europa wil dit jaar nog een volledige ban op de invoer van Russische olie. De Europese Comissie heeft een zesde sanctiepakket klaar tegen Rusland. En zoals verwacht, komt er een gradueel embargo op eerst ruwe olie en tegen eind dit jaar ook benzine en andere olieproducten. Door de import geleidelijk af te bouwen, hoopt Europa de impact op de globale energiemarkt en de energieprijzen beperkt te houden.

Uitzonderlijke omstandigheden vragen om uitzonderlijke maatregelen. De federale overheid laat onze voedingsbedrijven tijdelijk toe om producten te verkopen met een andere samenstelling dan op het etiket staat aangegeven. Het gaat meerbepaald om producten die zonnebloemolie bevatten. Daar dreigt een tekort aan, door de oorlog in Oekraïne. Producenten gaan op zoek naar alternatieve oliën. Die op hun beurt dan weer duurder worden.

Het Limburgse privéjetbedrijf ASL Group legt een luchtbrug in naar de Oekraïense grens. Het werkt daarvoor samen met het Duitse bedrijf MedCareProfessional. De bedoeling is om hulpgoederen weg te brengen en zwaargewonde Oekraïeners naar ziekenhuizen in West-Europa te vliegen. Er zouden twee à drie zulke vluchten per week worden georganiseerd. De eerste is vandaag vertrokken.

Draai de verwarming een graadje minder, zet het deksel op je kookpot of gebruik nog liever je microgolfoven. Het zijn enkele zeer concrete tips om thuis energie te besparen, in een campagne die energieminister Tinne Van der Straeten vandaag lanceert. Met de site en de radiocampagne ikhebimpact wil de federale regering de energieconsumptie van huishoudens terugschroeven. En daardoor bespaar je niet alleen, maar steun je ook Oekraïne, klinkt het. Want een deel van onze energietoevoer komt immers uit Rusland.

De Europese commissie wil de import van Russisch steenkool verbieden. Het is een van de zes pijlers in een nieuw, vijfde pakket van sancties die de EU neemt tegen Rusland. Het is een belangrijke stap of zelfs mijlpaal: voor het eerst durft Europa de invoer van fossiele brandstoffen te viseren. Ondanks de huidige hoge energieprijzen. Maar de commissie durft niet al te diep te snijden in de eigen energievoorziening: vooralsnog raakt ze niet aan de import van Russisch gas. Daar zijn we nog veel te afhankelijk van, klinkt het.

Vanochtend is voor het eerst de nieuwe 'taskforce agrovoeding' bijeengeroepen met daarin de belangrijkste spelers uit onze voedselketen. De taskforce moet voorkomen dat de oorlog in Oekraïne bij ons voor lege winkelrekken zorgt. Volgens de federatie van de voedingsindustrie Fevia hebben drie op de tien voedingsbedrijven hun productie al verminderd of wilen ze dat binnenkort doen omdat ze grondstoffen missen of omdat ze de fors gestegen kosten voor die grondstoffen en voor energie niet kunnen doorrekenen aan de supermarkten.

Om Rusland te straffen voor de inval in Oekraïne, wil Europa zo snel mogelijk af van Russisch gas. Maar niemand kan de Russische energieleveringen aan de EU onmiddellijk vervangen. Dat zegt de minister van Energie van Qatar. Hij deed de uitspraak dit weekend, op het Doha Forum in de Golfstaat. Qatar belooft de afgesproken leveringen aan Europa na te komen. Maar kan naar eigen zeggen geen mirakels verrichten.

Europa wil koste wat kost vermijden dat de oorlog in Oekraïne leidt tot een voedselcrisis. Heel wat grondstoffen zijn al fors duurder geworden, uit vrees voor bevoorradingsproblemen. Graan bijvoorbeeld, of kunstmest. De Europese ministers van Landbouw hebben vandaag een crisisvergadering gehouden om mogelijke maatregelen te bekijken. Zoals meer dierlijke mest gebruiken, of akkers die normaal braak zouden liggen tóch inzetten.

De Russische oorlog kan de wereld 1 procentpunt economische groei kosten en de eurzone zelfs 1,4 procentpunt. Dat zegt de OESO vandaag. Het samenwerkingsverband van 38 Westerse landen roept overheden op om de forse stijging van energie- en voedselprijzen wat te temperen. Maar best wel gericht, voor de armste gezinnen, om geen loon-prijsspiraal uit te lokken.

De energiemarkten staan opnieuw in rep en roer, nu er zowel in de V.S. als in Europa wordt nagedacht over een embargo op Russisch gas en olie. Morgen vindt daarover een Europese top plaats. Maar het is geweten dat Europa erg afhankelijk is van Russische energie, voor verwarming en industrie. De onrust over een mogelijk tekort deed de olieprijs klimmen boven de 120 dollar per vat, en het gas zelfs boven 220 euro per megawattuur, een nieuw record.

Het spervuur aan sancties van de Westerse economische grootmachten zal Poetin niet snel van koers doen veranderen. Enerzijds omdat hij en zijn entourage niet meer zo vatbaar zijn voor financiële restricties. Anderzijds omdat Europa té afhankelijk blijft van Poetins belangrijkste bron van inkomsten: olie en gas.

Niet alleen de EU, maar ook het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Japan leggen extra sancties op tegen Rusland. De Britse premier Boris Johnson zei daarover dat hij Rusland uit de wereldeconomie wil verdrijven. De geldkraan gaat dicht, banktegoeden worden bevroren, een deel van de export wordt aan banden gelegd en leden van de naaste omgeving van Poetin komen op een zwarte lijst te staan.

Een oorlogsscenario is zich helaas aan het voltrekken in Europa nu de Russische president Poetin vannacht de aanval op Oekraïne heeft ingezet. Dat oorlogsscenario hadden de financiële markten duidelijk niet zien aankomen. Naarmate de avond naderde milderden de verliezen wat, maar in de namiddag gingen de Europese indexen tot vijf procent lager. De grondstofprijzen pieken dan weer zoals gas en olie. Een aantal waaronder aluminium en tarwe bereikten zelfs een nieuw record.

President Poetin speelt hoog spel met z'n invasie van Oekraïne. Wereldwijd worden sancties in stelling gebracht om z'n regime economisch onderuit te halen. Vanavond vergaderen de Europese leiders in Brussel over gemeenschappelijke vergeldingen voor de Russische agressie. Maar de voorzet is alvast gegeven: de sancties moeten Rusland zo hard mogelijk pijn doen.

De escalatie van het conflict in Oekraïne laat ook de financiële markten niet onberoerd. Aanvankelijk openden na de Aziatische ook de Europese beurzen stevig in de min. Maar uiteindelijk wisten ze de verliezen te beperken of zelfs weg te werken. Relaas van een bewogen dag op de beursvloer.

De aandelenmarkten zijn de nieuwe week in verkoopmodus begonnen, na een opbod aan stoere verklaringen rond Oekraïne afgelopen weekend. De vrees voor een mogelijke oorlog in Oekraïne wakkert de angst voor een verdere stijging van ondermeer de olie-en de gasprijzen aan. Met verder oplopende inflatie en mogelijk zelfs een recessie tot gevolg. In de loop van de dag milderden de beurzen hun verliezen enigszins, nadat de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov zei nog kans te zien op een diplomatieke oplossing.

De spanningen aan de grenzen van Europa nemen toe. De NAVO vreest een invasie van Oekraïne door Russische troepen die zich aan haar grenzen hebben verzameld. Om haar steun te betuigen heeft de Europese Unie vandaag een financieel steunpakket van 1,2 miljard euro voor Oekraïne aangekondigd.

Het begin van het einde voor de Europese Unie. Zo onthalen eurosceptici de uitslag van het referendum in Nederland. Daar heeft de bevolking zich uitgesproken tegen meer handel en samenwerking tussen Europa en Oekraïne. Hoe het nu verder moet is zeer onduidelijk, Europa lijkt niet zinnens om het verdrag met Oekraïne aan te passen.