Alles over olie

Alle leiders van de 27 Europese lidstaten hebben zich achter een zesde sanctiepakket tegen Rusland geschaard. De meest opvallende maatregel is een embargo op Russische olie. Weliswaar enkel olie die per schip vervoerd wordt. Daarvoor zijn voldoende alternatieven. De Hongaarse premier Orban en zijn Tsjechische en Slovaakse collega's hebben een uitzondering bekomen: zij mogen nog een tijdje olie via een Russische pijpleiding blijven afnemen.

Uitzonderlijke omstandigheden vragen om uitzonderlijke maatregelen. De federale overheid laat onze voedingsbedrijven tijdelijk toe om producten te verkopen met een andere samenstelling dan op het etiket staat aangegeven. Het gaat meerbepaald om producten die zonnebloemolie bevatten. Daar dreigt een tekort aan, door de oorlog in Oekraïne. Producenten gaan op zoek naar alternatieve oliën. Die op hun beurt dan weer duurder worden.

Ons land zal zich niet verzetten tegen een Europees embargo op Russische olie. Dat zegt onze financiënminister Vincent Van Peteghem, bij de start van een Europese vergadering.Een importban op olie is één van de extra sancties die de Europese commissie overweegt, nadat dit weekend gruwelbeelden opdoken van gedode burgerslachtoffers in Oekraine. De VS en Groot-Brittanië voerden begin maart al een olieboycot in. Maar de meeste Russische olie wordt naar de EU geëxporteerd. Het risico bestaat dat Rusland als tegenreactie ook de gaskraan dichtdraait.

In z'n strijd tegen de hoge energieprijzen, schakelt de Amerikaanse president Biden een versnelling hoger. Hij gaat niet enkel 180 miljoen olievaten uit de strategische reserves op de markt brengen, zoals we gisteren al vertelden. Hij wil oliebedrijven ook verplichten om hun ongebruikte bronnen aan te boren. En hij wil de grondstoffen, die nodig zijn voor de omslag naar hernieuwbare energie, in Amerika houden, om de bevoorradingszekerheid te garanderen.

Het Internationaal EnergieAgentschap brengt z'n arsenaal in stelling om huidige olieschok aan te pakken. In de eerste plaats zijn enorme strategiesche olievoorraad. Het agentschap zet tegelijk druk op de olieproducerende landen om hun productie fors op te drijven. Ook diplomatiek is een groot offensief aan de gang om het dreigende tekort aan olie op te vangen. Want in de praktijk vloeit geen Russische olie meer naar het Westen.

De energiemarkten staan opnieuw in rep en roer, nu er zowel in de V.S. als in Europa wordt nagedacht over een embargo op Russisch gas en olie. Morgen vindt daarover een Europese top plaats. Maar het is geweten dat Europa erg afhankelijk is van Russische energie, voor verwarming en industrie. De onrust over een mogelijk tekort deed de olieprijs klimmen boven de 120 dollar per vat, en het gas zelfs boven 220 euro per megawattuur, een nieuw record.

De prijs van een liter diesel breekt door de symbolische grens van 2 euro. De wettelijke maximumprijs neemt daarmee een ongewoon forse sprong. En daar zal het niet bij blijven voor de consument. De oorlog in Oekraïne joeg ook vandaag de energieprijzen fors hoger. Zo is aardgas voor de allereerste keer verkocht aan meer dan 200 euro per megawatuur. En ook olie klimt verder.

Ryanair heeft zich opmerkelijk goed ingedekt tegen de stijgende olieprijzen. Dat zegt z'n flamboyante topman O'Leary bij de voorstelling van het zomerseizoen. De lagekostenmaatschappij wil z'n kostenvoordeel nu volop uitspelen om marktaandeel af te snoepen van z'n concurrenten. O'Leary verwacht deze zomer een stormloop op Europese strandvakanties. Daar zal de winst te halen zijn.

Een oorlogsscenario is zich helaas aan het voltrekken in Europa nu de Russische president Poetin vannacht de aanval op Oekraïne heeft ingezet. Dat oorlogsscenario hadden de financiële markten duidelijk niet zien aankomen. Naarmate de avond naderde milderden de verliezen wat, maar in de namiddag gingen de Europese indexen tot vijf procent lager. De grondstofprijzen pieken dan weer zoals gas en olie. Een aantal waaronder aluminium en tarwe bereikten zelfs een nieuw record.

Olie blijft de inflatie aanwakkeren. De prijs voor een vat Amerikaanse olie is voor het eerst in zeven jaar boven de 90 dollar gestegen. De opmars van de olieprijs duurt nu al zeven weken op rij en lijkt niet te stoppen. Speculanten hebben de kaap van de 100 dollar in het vizier. Met zware gevolgen voor de economie.

De Verenigde Staten gaan 50 miljoen vaten olie uit hun reserves verkopen, India 5 miljoen en het Verenigd Koninkrijk anderhalf miljoen vaten. Ook Japan en Zuid-Korea doen mee aan deze gecoördineerde actie. De industrielanden willen zo de oplopende olieprijs drukken. Maar de oliemarkt lijkt niet onder de indruk. OPEC+ zal het laatste woord hebben, wat de industrielanden ook proberen.

De tijden veranderen snel voor de oliereuzen. Voor het eerst moet 'Big Oil' zich verantwoorden voor het Amerikaanse Congres. In een speciale hoorzitting is hen het vuur aan de schenen gelegd, over hun rol in de klimaatverandering én hun pogingen om die via desinformatie te minimaliseren.

Er lekt geen ruwe olie meer uit een pijplijn voor de kust van Zuid-Californië. Dat heeft het bedrijf gezegd dat de pijplijn beheert. Sinds het afgelopen weekend is er wél een half miljoen ruwe olie in zee gestroomd. 't Is één van de grootste olielekken ooit in het gebied. Stranden zullen mogelijk maanden gesloten moeten blijven. En er dreigt onomkeerbare milieuschade.

Ondanks z'n naamsverandering, om de omslag naar meer hernieuwbare energie te benadrukken, investeert Total Energies de komende jaren fors in de olie- en gaswinning in Irak. De Franse energiereus sluit daarvoor een contract van 27 miljard dollar met het land. De Fransen gaan de olieproductie helpen opkrikken en de nood aan gasimport verminderen. En ook wel een groot zonnepark installeren.

In de Verenigde Staten roept de minister van Energie automobilisten op om geen benzine in te slaan. Op de Amerikaanse oostkust zijn ze aan het hamsteren geslagen na de cyberaanval op de Colonial Pipeline, een van de belangrijkste brandstofpijpleidingen in de VS. Die ligt nu al sinds vrijdag stil en het zou zeker tot eind deze week of het weekend duren voor ze weer operationeel is.

Is de tijd van goedkope olie voorbij? Feit is alvast dat 'n vat ruwe Brent-olie opnieuw meer dan 70 dollar kost. Voor het eerst sinds meer dan één jaar. De directe aanleiding voor de prijsstijging is een aanval op één van de meest beschermde oliehavens ter wereld in Saoedi-Arabië. Al is er meer aan de hand dan dat.

De Amerikaanse olieproductie is in vrije val: ze staat op het laagste peil in 15 jaar. Vele oliebedrijven schroeven hun activiteiten massaal terug omdat de productie nog nauwelijks rendabel is. Oorzaak: de corona-pandemie. En de agressieve politiek van Saudi-Arabië.

Amerikaans president Trump herhaalt dat er een akkoord zit aan te komen tussen Rusland en Saoedi-Arabië. De twee oliereuzen gooien massaal olie op de markt, waardoor de olieprijs steeds dieper gedoken is. Maar volgens Trump loopt de prijzenslag op z'n laatste benen. De markten lijken hem te geloven. Intussen werkt de president aan een noodplan voor de Amerikaanse olieproducenten.

De nieuwe tekenen van een groeivertraging duwen de olieprijs weer naar beneden, na een onwaarschijnlijke opstoot. In drie dagen tijd sprong de prijs van een vat Brent liefst 25 procent hoger. De grootste rally van de olieprijs sinds 1990, toen Irak Koeweit binnenviel.

In het zog van de Chinese beurs, kelderen ook de grondstoffenprijzen. Goud, olie, metalen, en landbouwgrondstoffen, ze zijn dit jaar al meer dan 10 procent van hun waarde verloren. Sinds hun piek zelfs meer dan 60 procent. Analisten noemen het de perfecte storm, met de internationale mijnbouwbedrijven als grootste slachtoffer.