Alles over oorlog

De Europese Unie gaat de energiecrisis nauwer coördineren. Dat is in Brussel beslist tijdens de top van de staatshoofden en regeringsleiders. Zo komt er een stuurgroep met experts, die het energiebeleid van de lidstaten beter op elkaar moeten afstemmen. Maar de torenhoge energieprijzen en dreigende tekorten in sommige lidstaten wegen zwaar op de eensgezindheid. De aanslepende Oekraïnecrisis zorgt ook voor steeds meer onvrede bij de bevolking.

De Russische industrie moet minder afhankelijk worden van export en meer produceren voor de binnenlandse markt. Dat heeft de voorzitter van de Russische Centrale Bank gezegd op de belangrijkste jaarlijkse economische conferentie van Rusland in Sint-Petersburg. De westerse santies nopen ons ertoe ons exportbeleid te herbekijken, zei ze. Maar een volledige terugkeer naar de economie van het oude Sovjettijdperk is nu ook weer niet wenselijk, voegde Poetins economisch adviseur eraan toe.

Nog tot eind volgende week krijgen we een spervuur aan economische verwachtingen over ons heen, terwijl de oorlog in Oekraïne nog volop woekert. De OESO verlaagt alvast z'n groeiverwachting voor de wereldeconomie ingrijpend, tot nog 3% voor het lopende jaar. Tegelijk verdubbelt de economische organisatie haar inflatieverwachting naar bijna 9% voor de ontwikkelde economieën. Al drijft Turkije dat cijfer wel extra op.

De Egyptische regering heeft een actieplan uitgewerkt om het land van voldoende voedsel te blijven voorzien. Egypte is immers zwaar getroffen door de Oekraïense crisis, als belangrijkste importeur van graan en olie uit het conflictgebied. Het actieplan bestaat erin nieuwe leveranciers te zoeken, maar ook om veel meer zelfvoorzienend te worden.

Net als de andere Europese lidstaten krijgt België één jaar langer de tijd om de begroting op orde te krijgen. Wegens de Oekraïnecrisis verwacht de Europese Commissie pas in 2024 opnieuw begrotingsdiscipline. Het risico bestaat dus dat de volgende Belgische regering een loodzware factuur voorgeschoteld zal krijgen.

Na Polen wordt België de tweede Europese lidstaat waar Oekraïense vluchtelingen bankbiljetten uit eigen land zullen kunnen omwisselen in euro's. Op Europees niveau bleek zo'n regeling niet haalbaar. Dus hebben de Belgische en Oekraïense Nationale Bank onderling een regeling uitgewerkt. Onder meer over de wisselkoers die beide landen zullen hanteren.

Bierreus AB InBev heeft in z'n Leuvense thuishaven de productie opgestart van Chernigivske. Da's de Oekraïenese tegenhanger van onze Jupiler, zeg maar. AB InBev is eigenaar van het merk en gaat de blikjes wereldwijd verkopen. Het belooft de winst daaruit intergraal door te storten naar hulpverlening voor de oorlogsslachtoffers. In de hoop dat we masaal gaan klinken op Oekraïne...

De Oekraïne-crisis slaat nu ook toe op de vastgoedmarkt. Samen met de scherpe terugval van het consumentenvertrouwen is in de maand maart ook de woningverkoop gedaald. Een kentering na een periode van ongebreidelde groei. Tegelijk stijgt de rente nu volop. Als de vastgoedmarkt nog verder zou afkoelen, dan kunnen ook de prijzen terugvallen. Zo ver zijn we nog niet, maar de prijzen van appartementen stijgen wel al minder snel dan de inflatie.

Dat blijkt uit een internationale bevraging van ING. Opvallend : ondanks de automatische loonindexering bij ons, vinden de Belgen dat hun financiële toestand er even sterk of zelfs sterker op achteruitgaat dan die van hun Europese buren.

De Russische auto-industrie is in crisis. Net zoals in Europa is de aanvoerketen verstoord. Bovendien hangen de steeds zwaarder wordende sancties tegen Rusland als een donkere wolk boven de Russische economie. In Kaluga, een stad met verschillende autofabrieken, worden steeds vaker arbeiders naar huis gestuurd omdat er geen werk meer is.

De Europese commissie wil de import van Russisch steenkool verbieden. Het is een van de zes pijlers in een nieuw, vijfde pakket van sancties die de EU neemt tegen Rusland. Het is een belangrijke stap of zelfs mijlpaal: voor het eerst durft Europa de invoer van fossiele brandstoffen te viseren. Ondanks de huidige hoge energieprijzen. Maar de commissie durft niet al te diep te snijden in de eigen energievoorziening: vooralsnog raakt ze niet aan de import van Russisch gas. Daar zijn we nog veel te afhankelijk van, klinkt het.

Kredietverzekeraar Allianz Trade waarschuwt voor een kaalslag in de hele Europese modesector. Oorlog en inflatie hebben het consumentenvertrouwen onderuit gehaald, waardoor de mode-uitgaven in de EU met 4,85 miljard euro dreigen terug te vallen. Voor heel wat Belgische modewinkels dreigt het de crisis te veel te worden. Vorig jaar zijn ze nog kunstmatig in leven gehouden door de coronasteun. Nu staan ze voor stijgende kosten, terwijl de consument vooral aan besparen denkt.

Ons land zal zich niet verzetten tegen een Europees embargo op Russische olie. Dat zegt onze financiënminister Vincent Van Peteghem, bij de start van een Europese vergadering.Een importban op olie is één van de extra sancties die de Europese commissie overweegt, nadat dit weekend gruwelbeelden opdoken van gedode burgerslachtoffers in Oekraine. De VS en Groot-Brittanië voerden begin maart al een olieboycot in. Maar de meeste Russische olie wordt naar de EU geëxporteerd. Het risico bestaat dat Rusland als tegenreactie ook de gaskraan dichtdraait.

Europa roept China op zich actief te engageren voor de vrede in Oekraïne. Onpartijdigheid is niet genoeg, vindt Europa. Maar naast die wat obligate terechtwijzing verliep de virtuele top tussen de twee economische machtsblokken bijzonder beschaafd. Want in tijden van torenhoge inflatie en verstoorde aanvoerketens hebben Europa en China elkaar meer dan ooit nodig.

Vanochtend is voor het eerst de nieuwe 'taskforce agrovoeding' bijeengeroepen met daarin de belangrijkste spelers uit onze voedselketen. De taskforce moet voorkomen dat de oorlog in Oekraïne bij ons voor lege winkelrekken zorgt. Volgens de federatie van de voedingsindustrie Fevia hebben drie op de tien voedingsbedrijven hun productie al verminderd of wilen ze dat binnenkort doen omdat ze grondstoffen missen of omdat ze de fors gestegen kosten voor die grondstoffen en voor energie niet kunnen doorrekenen aan de supermarkten.

De oorlog in Oekraïne heeft naadloos de zorgen over corona afgelost, zo blijkt uit de Ondernemersbarometer van Unizo. Het vertrouwen van Vlaamse zelfstandigen en KMO's in de economische situatie is nog altijd erg laag. De tekorten, stijgende energie- en grondstofprijzen en de verwachte loonindexatie wegen zwaar. Unizo publiceert z'n barometer aan de vooravond van een socialistische vakbondsactie voor extra loon. Die eis van het ABBV zet kwaad bloed bij de ondernemers.

Net zoals in ons land, wordt ook in Spanje zonnebloemolie een schaars goed. Spanje importeert jaarlijks 400.000 ton van het goedje uit Oekraïne. Net zoals bij ons beperken supermarkten er de verkoop per klant om hamstergedrag tegen te gaan, terwijl horeca-uitbaters, bakkers en voedingsbedrijven kreunen onder de sterk stijgende prijzen. De crisis biedt tegelijk een kans voor één van Spanje's top-exportproducten: olijfolie.

Niet alleen een energiecrisis, maar ook een voedingscrisis stevent op ons af. Oekraïne en Rusland zijn goed voor zo'n 30% van de wereldexport van tarwe. Brood zal gevoelig duurder worden, waarschuwen de Belgische industriële bakkerijen. Wat ook de prijs van andere grondstoffen zoals boter of olie stijgt explosief, net als de energie. In het Westen zullen we die duurdere voeding nog kunnen betalen, maar in Afrika of het Midden-Oosten wordt dat echt een probleem.

Commissievoorzitter Von der Leyen is er voor gewonnen om in deze uitzonderlijke omstandigheden actief in te grijpen in de energiemarkt, om zo de prijzen te drukken. Tegelijk wil ze de elekriciteitsprijs niet langer laten dicteren door de gasprijs. Dat verklaarde ze na afloop van de Europese top in Versailles. Ook op vlak van z'n defensiepolitiek wil Europa lessen trekken uit de Oekraïne-crisis. Tegelijk bereidt Europa een nieuw pakket sancties voor.

Na twee weken oorlog heeft het Russische regime begrepen dat het niet zal lukken om van Oekraïne een ondergeschikte vazalstaat te maken. "De doelstellingen van Vladimir Poetin zijn noodgedwongen aan het verschuiven" zegt professor economie en Ruslandkenner Koen Schoors dit weekend in Trends Talk. Als economieprofessor vindt hij ook dat het doembeeld van de oliecrisis van de jaren '70 niet op zijn plaats is. Er is gas genoeg.