Alles over politiek

De Vlaamse gemeenten hebben zich het voorbije jaar opvallend goed door de crisis geloodst. Ondanks de exploderende kosten voor ondermeer energie en personeel blijven hun financiën gezond. De gemeenten zijn ook blijven investeren en ze hebben de belastingen nauwelijks verhoogd. Wel hebben ze flink het mes gezet in de eigen uitgaven.

De regering verdubbelt deze legislatuur het budget van het Centrum voor Cybersecurity, tot 50 miljoen euro per jaar. Premier De Croo was er vandaag te gast in de zogenaamde 'war room'. Daar worden verdachte domeinnamen en bedreigingen actief opgespoord. Het Centrum gaat ook zelf op zoek naar kwestbaarheden bij bedrijven. Internationaal een uniek systeem volgens de premier, en een geslaagd voorbeeld van publiek-private samenwerking.

Witte rook uit de Wetstraat: de Vivaldi-regering is het eens geraakt over de lonen en de welvaartenveloppe. Vakbonden en werkgevers binnen de Groep van Tien kwamen daar zelf niet uit. En moeten zich nu buigen over het verzoeningsvoorstel van de regering. Opvallend in het voorstel: een deel van de welvaartsenveloppe, bedoeld voor de laagste uitkeringen gaat naar de minimumlonen. Zo wil de regering een werkloosheidsval voorkomen. Een loonsverhoging zit er de komende twee jaar niet in. Alleen bedrijven die hoge of uitzonderlijk hoge winst maakten kunnen hun personeel een energiepremie toekennen, tot maximaal 750 euro.

Gemeenten met hoge vastgoedprijzen zullen vanaf volgend jaar gronden kunnen reserveren voor hun eigen inwoners of streekgenoten. Tenminste als het van de Vlaamse regering afhangt, die een nieuw ontwerp klaar heeft van het decreet Wonen in Eigen Streek. Het vorige decreet werd zowel door het Grondwettelijk Hof als door het Europees Hof van Justitie afgeschoten, ondermeer vanwege z'n discriminerend karakter. Minister Weyts stopt niet weg dat het nieuwe decreet een Vlaamse dam rond Brussel moet opwerpen, maar het zou toch vooral sociaal geïnspireerd zijn.

Groene waterstof moet fossiele brandstoffen vervangen in grote delen van de industrie en het goederentransport. En de Belgische havens vormen daarvoor een belangrijke draaischijf binnen Europa. Dat is in een notendop de vernieuwde waterstofstrategie, die de federale regering heeft voorgesteld in de Antwerpse haven. We moeten nu inzetten op waterstof, zegt premier De Croo, om de industrie blijvend aan ons land te binden.

De federale regering voert een belasting in op de overwinsten van de energiesector. Die moet dit en volgend jaar samen 3,1 miljard euro opbrengen. Dat heeft de regering beslist bij de opmaak van de begroting. Het extra geld vloeit naar de gezinnen en de bedrijven, om de gevolgen van de energiecrisis te verzachten. Ondernemersorganisaties vinden het maar een mager beestje. Tegelijk valt op dat de beloofde grote fiscale hervorming opnieuw uitgesteld is.

De rente op Italiaanse overheidsschuld stijgt naar het hoogste niveau in 9 jaar. Een reactie op de verkiezingsoverwinning van de rechts-populistische alliantie rond Giorgia Meloni. Zij is nu de gedoodverfde opvolger van Mario Draghi als premier van Italië. Meteen verdampt ook de hoop op verdere economische hervormingen en budgettaire discipline. Op de financiële markten groeit de vrees voor een nieuwe eurocrisis.

De Vlaamse regering is er niet in geslaagd een akkoord te sluiten over de begroting. Daardoor wordt - voor het eerst ooit - de jaarlijkse, traditionele septemberverklaring uitgesteld. Er is dus ook nog geen duidelijkheid over de Vlaamse energiesteun aan bedrijven en gezinnen. Dit weekend zou er nochtans al een consensus geweest zijn over premies aan bedrijven, ten belope van 25 tot 35 procent van hun meerkost voor energie. De nieuwe deadline voor de septemberverklaring is donderdagnamiddag.

"We moeten de handen in mekaar slaan". Met die verzoenende boodschap heeft premier Alexander De Croo deze middag de vakbonden ontvangen. Vakbondsleider Marc Leemans zwaaide gisteren al met een algemene staking op 9 november, als het overleg over de aanpak van de energiecrisis zou tegenvallen. "Geen dreiging" zo sust hij nu, "enkel een waarschuwing".

Minister Demir was vanochtend aan de slag bij Brussels Airport, waar ze een pas geland vliegtuig aan het uitladen was. Het was één van haar activiteiten op de luchthaven tijdens haar Voka-zomerstage . Naar jaarlijkse gewoonte laat de ondernemersorganisatie politici een dagje meedraaien in een bedrijf. Een realitycheck voor politici, zeg maar.

11 juli, de Vlaamse feestdag, moet tegen volgend jaar een betaalde feestdag zijn voor àlle Vlamingen. Niet alleen voor de ambtenaren. Dat vindt de hele Vlaamse regering. Toch zou het totaal aantal betaalde feestdagen gelijk blijven: Vlamingen zouden een vrij in te vullen verlofdag moeten inruilen. De uiteindelijke beslissing ligt op het federale niveau, maar ook daar lijkt de weg geëffend.

De Vlaamse regering trekt de komende twee jaar 100 miljoen euro uit voor onze erg krappe arbeidsmarkt. Het geld gaat grotendeels naar maatregelen om meer mensen naar een baan te leiden. Zo krijgen werkgevers een RSZ-korting als ze langdurig werklozen in dienst nemen. En de VDAB gaat korter op de bal spelen als iemand op eigen kracht geen baan vindt. Het staat allemaal in het werkgelegenheidsakkoord, dat vanmiddag ondertekend is met werkgevers en vakbonden.

De Amerikaanse overheid richt z'n pijlen op de grotere rederijen in een maatregel om de inflatie af te remmen. Volgens president Biden monopoliseren drie Europees-Aziatische concerns de scheepvaartmarkt en jagen ze samen de vrachttarieven voor zeecontainers op tot 1.000% boven hun normale niveau. Een overheidsorgaan krijgt nu meer macht om in te grijpen.

Naast heel wat individuele landbouwers heeft ook de Boerenbond een bezwaarschrift ingediend tegen het stikstofakkoord van de Vlaamse regering. Nog net op de deadline, want het openbaar onderzoek is vandaag afgesloten. Het gaat om een bijzonder lijvig bezwaarschrift. De landbouwsector voelt zich onrechtvaardigd behandeld.

De regering-De Croo overlegt als sinds deze ochtend over de kernuitstap. Vandaag, 18 maart, was de deadline waarop de regering die uitstap zou bezegelen. Maar intussen brak de oorlog uit in Oekraïne en schudde die de energiemarkt helemaal door elkaar. Zelfs de groenen zijn nu bereid om de 2 jongste kerncentrales langer open te houden, maar er blijven nog heel wat knopen door te hakken.

Econoom Gert Peersman van de Gentse universiteit vindt het energieakkoord weggegooid geld. De maatregelen zijn niet doelgericht, integendeel: we blijven olieproducenten als de Russische president Poetin sponsoren. We kunnen beter geld pompen in de versnelde ontwikkeling van hernieuwbare energie.

Vanavond zaten de ondernemersorganisaties rond de tafel met Minister van Energie Tinne Van der Straeten. De minister bereidt voor de regering De Croo een nieuw pakket maatregelen voor om de gevolgen van de hoge energieprijzen aan te pakken. Gisteren zag ze daarover de vakbonden, consumentenorganisaties en armoedeverenigingen. Niet alleen voor de gezinnen, ook voor de ondernemingen wegen de piekende gas- en elektriciteitsprijzen erg zwaar door.

De Vlaamse regering trekt 1,6 miljard euro uit voor de bouwshift, de vroegere betonstop. Die bouwshift moet ervoor zorgen dat er tegen 2040 geen open ruimte meer wordt aangesneden. Het bouwshiftfonds moet de steden en gemeenten financieel ondersteunen wanneer ze een andere bestemming geven aan potentiële bouwgronden. De Vlaamse regering wil de grondeigenaars daarbij voor 100% gecompenseerd zien.

De Vlaamse regering heeft een akkoord in het aanslepende stikstofdossier. Ze wil het teveel aan stikstof in de Vlaamse natuurgebieden halveren tegen 2030. Het stikstofakkoord vermijdt een vergunningsstop zoals in Nederland. Het houdt in dat de 40 landbouwbedrijven die het meeste stikstof uitstoten, al over 3 jaar dicht gaan. Die boeren worden wel vergoed. Ook andere grote vervuilers krijgen een afkoopsom aangeboden om te stoppen.