Alles over recht

De nieuwe regels rond het auteursrecht moeten de fiscale rechtvaardigheid herstellen, maar dat gaat helaas ten koste van de rechtszekerheid. Dat zegt auteursrechtenexpert Gauthier Vandenbossche. Hij doet doctoraatsonderzoek aan de UGent naar het complexe verloningssyteem. In de praktijk zullen verschillende interpretaties mogelijk zijn, en daar heeft de minister zélf aan bijgedragen.

Het net sluit zich snel rond de voormalige topman van de failliete cryptobeurs FTX. Sam Bankman-Fried is na z'n arrestatie op de Bahama's nu ook uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Hij zou het brein zijn achter één van de grootste financiële fraudezaken in de Amerikaanse geschiedenis. Twee van z'n kompanen hebben intussen al schuld bekend.

Wie een bestuursverbod opgelegd kreeg van de rechter wegens strafbare feiten of grove nalatigheid, zal dat niet langer naast zich kunnen neerleggen. Veroordeelde bedrijfsleiders komen in een openbaar register. Vreemd genoeg bestond zo'n databank nog niet, wat zeker in de bouwsetor tot misbruiken leidde. Malafide aannemers konden zich serieel laten failliet gaan, om nadien weer elders toe te slaan.

Een nieuwe blaam voor Donald Trump, de voormalige president van de machtigste staat ter wereld. Z'n familiale vastgoedimperium, de Trump Organization, is door de rechtbank schuldig bevonden aan liefst 17 aanklachten van fraude. De familie Trump benadrukt dat ze zelf geen financieel voordeel gehaald heeft uit de fraude en houdt vol dat de voormalige CFO op eigen houtje gehandeld heeft.

De Zuid-Koreaanse president gratie verleend aan Lee Jae-yong. Da's de erfgenaam en de feitelijke topman van technologiereus Samsung. Lee liep een zware veroordeling op wegens corruptie. Inclusief een beroepsverbod van vijf jaar. Hij kan nu toch weer aan de slag, onder het mom dat hij Zuid-Korea moet helpen om de economische groei aan te zwengelen met z'n bedrijf. De hele zaak ruikt naar klassejustitie.

In Antwerpen is het verhoor begonnen van liefst 55 vermoedelijke slachtoffers van mensenhandel. De illegaal tewerkgestelde arbeiders van Filipijnse en Bengaalse afkomst zijn aangetroffen op een bouwwerf van chemiebedrijf Borealis in het Antwerpse havengebied. Ze zouden er gewerkt hebben tegen een hongerloon. De aannemer van de werf is een joint-venture tussen het Franse Ponticelli en het Italiaanse Irem. Het onderzoek zal nu moeten aanwijzen wie verantwoordelijk is.

Nadat de Amerikaanse taxidienst Uber in 2014 in ons land was neergestreken, heeft het dubieuze praktijken ingezet om aan zo veel mogelijk controles te ontsnappen en onderzoeken tegen te werken. Dat blijkt uit de Uber-files, duizenden gelekte interne documenten van het bedrijf. Die werden onderzocht door het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten, onder wie onze collega's van Knack. Uber reageert vandaag en zegt nu 'een ander bedrijf te zijn.'

De regering heeft een akkoord bereikt over de hervorming van ons arbeidsrecht. Het akkoord bevat een hele rist maatregelen om werk en privéleven beter op mekaar af te stemmen, en tegelijk wordt de wetgeving gemoderniseerd. Bijvoorbeeld regels rond nachtwerk voor e-commerce, of voor jobs in de deeleconomie zoals maaltijdbezorgers. Door werken flexibeler te maken, hoopt de regering meer mensen aan het werk te krijgen en te houden.

PostNL reageert bijzonder fel tegen de aanpak van het Belgische gerecht. Maandag vlogen drie Belgische toplui van PostNL de cel in en werden twee pakjesdepots verzegeld, na beschuldigingen van mensenhandel, het leiden van een criminele organisatie en van valsheid in geschrifte. "Niet-onderbouwde beschuldigingen" aldus PostNL, dat de gerechtelijke actie als "buitenproportioneel en onacceptabel" bestempelt.

De openbare aanklager van Texas eist een miljardenboete van Meta, het bedrijf achter sociale netwerkapps als Facebook. Reden is dat Meta jarenlang stiekem een algoritme voor gezichtsherkenning trainde met foto's en video's van z'n gebruikers. Het algoritme werd daardoor zo slim, dat het in meer dan 97% van de gevallen de juiste persoon herkent. Na privacyklachten is Meta gestopt met die gezichtsherkenning.

Veel vormen van diefstal zoals ramkraken, zakkenrollen en woninginbraken nemen af. Maar dat geldt niet voor winkeldiefstallen. Ze worden vaak niet vervolgd en handelaars nemen ook zelden de moeite om ze aan te geven. Lik-op-stukboetes die oplopen tot 350 euro moeten aan die straffeloosheid een einde aan maken.

In het PFOS-schandaal rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht openen milieuverenigingen en de sectororganisatie van de biolandbouw een juridisch offensief. Ze dagvaarden de Vlaamse overheid, OVAM en de bouwheer van de Oosterweelwerken, Lantis. Zij waren sinds 2017 op de hoogte van de PFOS-vervuiling en de potentiële gevolgen voor milieu en volksgezondheid. Maar toch verzuimden ze de bevolking te informeren.

Er komt een collectieve rechtszaak tegen de Franse farmagigant Sanofi. De zaak draait rond het geneesmiddel Dépakine, dat wordt voorgeschreven tegen ondermeer epilepsie. Als zwangere vrouwen het medicijn nemen, bestaat er een verhoogd risico op geboorteafwijkingen. 7.500 Franse gezinnen willen samen een zaak aanspannen tegen de geneesmiddelenproducent, en daarvoor heeft de Franse rechtbank nu het licht op groen gezet.

De vzw Klimaatzaak geeft z'n juridische strijd tegen het Belgische klimaatbeleid niet op. De vzw gaat in beroep tegen het vonnis van de Brusselse rechtbank van juni. Die veroordeelde de Belgische staat en de drie gewestregeringen voor hun gebrekkige klimaatbeleid. Maar de rechter legde geen concrete doelstellingen op voor de vermindering van de CO2-uistoot. Klimaatzaak wil nu een reductie van 65 procent tegen 2030 afdwingen. Een lineaire reductie, dus elk jaar dezelfde inspanning. Want elk uitstel, leidt tot meer uitstoot.

Het Gerecht van de Europese Unie bevestigt dat Google z'n eigen prijsvergelijkingsdienst voordeel heeft gegeven tegenover concurrenten. De Europese Commissie had de zoekgigant daarvoor in 2017 al op de vingers getikt, en een boete gegeven van bijna 2,5 miljard euro. Google en moederbedrijf Alphabet gingen in beroep, maar bijten nu in het zand. Dit is een belangrijk juridisch precedent, zeggen experts. Want ook tegen andere techreuzen als Apple, Facebook en Amazon lopen gelijkaardige onderzoeken.

Bij conflicten stappen we nog al te vaak naar de rechter. En dan loopt het vaak vast in aanslepende procedures. Het kan nochtans sneller en efficiënter, via bemiddeling. Het aantal bemiddelingen kent dan ook een forse groei in ons land: + 40% in de eerste jaarhelft. Dat blijkt uit de tweejaarlijkse barometer van de Federale Bemiddelingscommissie.

Minister van Justitie en Noordzee Van Quickenborne wil een nieuwe wet invoeren die haventerminals strengere beveiligingsnormen oplegt. En wie een haventerrein illegaal binnendringt, wordt zwaarder gestraft, met celstraffen tot 15 jaar. De nieuwe wet moet de Belgische havens beter beschermen tegen criminaliteit, terroristische aanslagen, spionage en sabotage.

De Europese Commissie krijgt gelijk van het Europees Hof van Justitie: de belastingvoordelen die België jarenlang uitdeelde aan multinationals, zijn een vorm van staatssteun. Multinationals konden dankzij die zogeheten "excess profit rulings" flink wat belastingen uitsparen. Het gaat om een klein miljard euro, dat de bedrijven intussen al teruggestort hebben op een geblokkeerde rekening. Maar de kwestie is nog niet definitief beslecht, want de zaak gaat nu terug naar de lagere rechtbank.

Justitie krijgt een forse financiële injectie. Meer dan 100 miljoen uit het Europees herstelfonds voor de digitalisering. Daarbovenop gaat tegen het einde van de legislatuur het budget een half miljard of een kwart hoger. En al tegen eind volgend jaar moeten er 1.400 mensen bijkomen. Minister van Justitie Vincent Van Quickenborne spreekt van een historische ommekeer.

TikTok riskeert in het Verenigd Koninkrijk een veroordeling voor het verzamelen van persoonlijke data van kinderen. De app met korte video's is razend populair bij jongeren. Maar er wordt al een tijdje gevreesd dat het de Chinese eigenaar Bytedance vooral te doen is om zoveel mogelijk persoonsgegevens te bemachtigen. In naam van miljoenen Britse en Europese kinderen is daarom nu een massaproces gestart.