Alles over referendum

In Zwitserland maakt de bedrijfswereld zich zorgen over een nieuw referendum. Dat wil de Zwitserse wet boven internationale verdragen stellen. 't is een voorstel van de populistische SVP. Die wil de macht van Europa indijken. Als ze hun zin krijgen, komen 600 handelsverdragen en bilaterale akkoorden op de helling te staan.

Het is onder de radar gebleven, maar de Zwitsers kunnen nu zondag kiezen over een nieuw monetair systeem voor hun land. In een referendum moeten ze voor of tegen het zogenaamde "Vollgeld" stemmen. Maar de risico's van een ja-stem zijn zwaar onderschat.

Het imago van Facebook krijgt opnieuw een fikse deuk. Persoonlijke info van miljoenen gebruikers zouden gekaapt zijn voor de ontwikkeling van software om kiezers te beïnvloeden. Die software zou gebruikt zijn in de Amerikaanse presidentsverkiezingen, maar ook in het Brexit-referendum. Autoriteiten in de VS en in Europa eisten uitleg van Facebook.

De financiële markten blijven er voorlopig rustig onder, ook al is de politieke chaos compleet. In Spanje probeert de centrale regering uit alle macht het Catalaanse referendum te verhinderen. Nu zondag zouden de Catalanen zich uitspreken over onafhankelijkheid. Economisch ligt er veel gewicht in de schaal.

De spanning stijgt in Turkije. Dit weekend,op Paaszondag zal de bevolking in een referendum stemmen over de uitbreiding van de macht van president Erdogan. Een ja-stem zou een echte braindrain kunnen veroorzaken in het land. Veel academici plannen nu al hun verhuis naar het buitenland.

De Schotse premier Nicola Sturgeon wil een nieuw referendum over onafhankelijkheid voor Schotland. Drie jaar geleden hebben de Schotten in een eerste referendum nog beslist dat ze bij Groot-Brittannië wilden blijven. Maar de Britten stappen straks uit de Europese Unie, en veel Schotten vrezen voor een economisch isolement.

"We want our country back". Ze meenden het nog ook. Tot grote verrassing van voor- en tegenstanders kiezen de Britten voor een exit uit de Europese Unie. Een plan is er duidelijk niet en de aanstokers nemen snel de biezen. Europa reageert aangeslagen. Was 2016 een kanteljaar? Dat zullen de verkiezingen in Nederland, Frankrijk en Duitsland ons leren in 2017.

De Italiaanse premier Renzi heeft zo pas z'n ontslag aangeboden na z'n nederlaag in het referendum van zondag. Toch reageren de financiële markten onbewogen. Ze hopen dat er snel een opvolger komt, want een politiek vacuüm in de derde grootste economie van Europa ziet niemand graag gebeuren.

Het is een belangrijk weekend voor Europa. In Oostenrijk zijn het presidentsverkiezingen nu zondag, en op die dag trekken ook de Italianen naar het stemhokje. Zij spreken zich uit over een grondwetshervorming. Dat referendum kan het einde betekenen van de regering Renzi.De markten houden hun adem in.

De begroting van Italië doorstaat de Europese toets niet. Maar de Europese Commissie toont zich opvallend mild. Mogelijk wil ze het premier Renzi niet te lastig maken. Die heeft nog eens herhaald dat hij z'n politieke lot verbindt aan de uitkomst van het referendum dat Italië houdt over minder dan drie weken.

Stormen en overstromingen in het zuiden van het Verenigd Koninkrijk houden Britten niet tegen te gaan stemmen. Er is tot nu toe een recordopkomst van een kleine 50 miljoen stemmers. Het is het derde referendum in de geschiedenis van de UK.

Tot 11 uur onze tijd mogen de Britten kiezen of ze lid willen bljiven van de Europese Unie. Volgens de peilingen wordt het een spannende race. Maar voor de markten is het zonneklaar: er komt geen Brexit - beleggers stappen met rustig vertrouwen de uitslag tegemoet.

Morgen is het zover, dan kiezen de Britten of ze in de Europese Unie blijven of niet. Een laatste groot debat en een laatste campagnedag hebben de verschillen tussen beide kampen nog eens op scherp gezet. De economie was een van de centrale punten in het debat.

De Zwitsers stemmen deze zondag in een referendum over de invoering van een basisinkomen. De initiatiefnemers willen dat iedereen een gewaarborgd inkomen van 2.500 Zwitserse frank krijgt, omgerekend zo'n 2.200 euro per maand, zonder enige tegenprestatie. Klinkt als een Win For Life, maar een grote meerderheid van de Zwitsers zou toch passen.

Vanaf morgen kunnen de havenarbeiders in een referendum stemmen over de aanpassing van hun statuut. Vakbonden en werkgevers zijn tot een compromis gekomen, op aandringen van Europa. De Commissie had ons land in gebreke gesteld, onder meer omdat bedrijven in de haven alleen met erkende havenarbeiders mogen werken.

Over precies één maand, op 23 juni, houdt Groot-Brittannië z'n historische referendum. Blijft het land in de Europese Unie of komt er een Brexit? De peilingen brengen nog geen uitsluitsel, maar de bookmakers in de gokkantoren zijn overtuigd dat ze de uitkomst kennen.

Het begin van het einde voor de Europese Unie. Zo onthalen eurosceptici de uitslag van het referendum in Nederland. Daar heeft de bevolking zich uitgesproken tegen meer handel en samenwerking tussen Europa en Oekraïne. Hoe het nu verder moet is zeer onduidelijk, Europa lijkt niet zinnens om het verdrag met Oekraïne aan te passen.

Het begin van het einde voor de Europese Unie. Zo onthalen eurosceptici de uitslag van het referendum in Nederland. Daar heeft de bevolking zich uitgesproken tegen een associatieverdrag tussen Europa en Oekraïne. Analyse door David Criekemans (Universiteit Antwerpen).

De Catalaanse separatisten komen als winnaar uit de verkiezingen en veroveren een absolute meerderheid in het regionale parlement. Vanuit dat parlement willen ze nu de onafhanelijkheid in 2017 doordrukken. Meer droom dan werkelijkheid, denken de financiële markten, samen met de meeste Spanjaarden.

De uitgesproken uitkomst van het referendum heeft de financiële markten verrast, maar niet van hun stuk gebracht. De verliezen blijven beperkt. Onze Bel-20 bijvoorbeeld sloot uiteindelijk anderhalve procent lager. Ook al is volgens de meeste analisten de kans op een Grexit nu fel toegenomen, op de beursvloer leidt dat niet tot paniek