Alles over Rusland

Europa wil dit jaar nog een volledige ban op de invoer van Russische olie. De Europese Comissie heeft een zesde sanctiepakket klaar tegen Rusland. En zoals verwacht, komt er een gradueel embargo op eerst ruwe olie en tegen eind dit jaar ook benzine en andere olieproducten. Door de import geleidelijk af te bouwen, hoopt Europa de impact op de globale energiemarkt en de energieprijzen beperkt te houden.

'Dit is echt wel een historische stap. We leven in een nieuwe wereld, een nieuwe realiteit' zegt professor internationale politiek Thijs Van de Graaf (Ugent) in Z-Nieuws over de Russische beslissing om geen gas meer te leveren aan Polen en Bulgarije.

Op Bol.com en de Belgische website van MediaMarkt zijn geen drones meer te bestellen van hetOp Bol.com en op de Belgische website van MediaMarkt zijn geen drones meer te bestellen van het populaire merk DJI. De ban komt er na eerdere berichten dat het Russische leger de drones zou inzetten in de oorlog in Oekrane. We legden de kwestie voor aan ons Belgisch leger: dat doet aan de Koninklijke Militaire School al jaren onderzoek naar het militair gebruik van dergelijke kleine burgerdrones. Wat we hier in de winkel kopen om wat mooie luchtbeelden mee te maken, wordt in oorlogsgebied steeds vaker ingezet als spionagetoestel of zelfs wapen, zegt het leger.

Het Limburgse privéjetbedrijf ASL Group legt een luchtbrug in naar de Oekraïense grens. Het werkt daarvoor samen met het Duitse bedrijf MedCareProfessional. De bedoeling is om hulpgoederen weg te brengen en zwaargewonde Oekraïeners naar ziekenhuizen in West-Europa te vliegen. Er zouden twee à drie zulke vluchten per week worden georganiseerd. De eerste is vandaag vertrokken.

Draai de verwarming een graadje minder, zet het deksel op je kookpot of gebruik nog liever je microgolfoven. Het zijn enkele zeer concrete tips om thuis energie te besparen, in een campagne die energieminister Tinne Van der Straeten vandaag lanceert. Met de site en de radiocampagne ikhebimpact wil de federale regering de energieconsumptie van huishoudens terugschroeven. En daardoor bespaar je niet alleen, maar steun je ook Oekraïne, klinkt het. Want een deel van onze energietoevoer komt immers uit Rusland.

De Russische auto-industrie is in crisis. Net zoals in Europa is de aanvoerketen verstoord. Bovendien hangen de steeds zwaarder wordende sancties tegen Rusland als een donkere wolk boven de Russische economie. In Kaluga, een stad met verschillende autofabrieken, worden steeds vaker arbeiders naar huis gestuurd omdat er geen werk meer is.

Om Rusland te straffen voor de inval in Oekraïne, wil Europa zo snel mogelijk af van Russisch gas. Maar niemand kan de Russische energieleveringen aan de EU onmiddellijk vervangen. Dat zegt de minister van Energie van Qatar. Hij deed de uitspraak dit weekend, op het Doha Forum in de Golfstaat. Qatar belooft de afgesproken leveringen aan Europa na te komen. Maar kan naar eigen zeggen geen mirakels verrichten.

De Russische oorlog kan de wereld 1 procentpunt economische groei kosten en de eurzone zelfs 1,4 procentpunt. Dat zegt de OESO vandaag. Het samenwerkingsverband van 38 Westerse landen roept overheden op om de forse stijging van energie- en voedselprijzen wat te temperen. Maar best wel gericht, voor de armste gezinnen, om geen loon-prijsspiraal uit te lokken.

Rusland wil z'n schulden voortaan in roebels afbetalen, en niet langer in bijvoorbeeld dollars of euro's. "We kunnen niet anders", beweert Moskou, "omdat we door de sancties van het Westen geen toegang meer hebben tot onze buitenlandse deviezen." Maar als de aflossingen niet gebeuren in de munt zoals afgesproken, dan gaat Rusland technisch gezien failliet. Dat zou het land nog meer kunnen isoleren, en de handel in Russische olie en gas kunnen bemoeilijken.

Na twee weken oorlog heeft het Russische regime begrepen dat het niet zal lukken om van Oekraïne een ondergeschikte vazalstaat te maken. "De doelstellingen van Vladimir Poetin zijn noodgedwongen aan het verschuiven" zegt professor economie en Ruslandkenner Koen Schoors dit weekend in Trends Talk. Als economieprofessor vindt hij ook dat het doembeeld van de oliecrisis van de jaren '70 niet op zijn plaats is. Er is gas genoeg.

De oorlog in Oekraïne is het centrale thema op de Europese top die deze middag gestart is in Versailles. Met Frans vertoon. Maar het wordt geen "walk in the park". Het ene Europese land is nu eenmaal meer afhankelijk van Russisch gas dan het andere. Tegelijk groeit de druk om de oplopende energieprijzen aan te pakken. En ook dat is gevoelige materie.

"Het drama van de Europese defensie", zo koppen onze collega's van Trends magazine. Iedere Europese lidstaat heeft z'n eigen leger en probeert z'n eigen industrie voor te trekken. Daarmee verspillen we dik 26 miljard euro per jaar, zo blijkt uit een studie van het Europees Parlement. Een defensie-unie zou dus geen overbodige luxe zijn.

Het Internationaal EnergieAgentschap brengt z'n arsenaal in stelling om huidige olieschok aan te pakken. In de eerste plaats zijn enorme strategiesche olievoorraad. Het agentschap zet tegelijk druk op de olieproducerende landen om hun productie fors op te drijven. Ook diplomatiek is een groot offensief aan de gang om het dreigende tekort aan olie op te vangen. Want in de praktijk vloeit geen Russische olie meer naar het Westen.

Tegen 2030 zal Europa helemaal geen olie, gas of steenkool uit Rusland meer nodig hebben, zo stelt de Europese Commissie. En de Commissie wil een vliegende start nemen: tegen eind dit jaar zouden we al twee derde minder Russisch gas nodig hebben. Het ambitieuze plan krijgt de naam REPowerEU mee en moet ons meer geopolitieke slagkracht geven tegen het regime-Poetin.

De energiemarkten staan opnieuw in rep en roer, nu er zowel in de V.S. als in Europa wordt nagedacht over een embargo op Russisch gas en olie. Morgen vindt daarover een Europese top plaats. Maar het is geweten dat Europa erg afhankelijk is van Russische energie, voor verwarming en industrie. De onrust over een mogelijk tekort deed de olieprijs klimmen boven de 120 dollar per vat, en het gas zelfs boven 220 euro per megawattuur, een nieuw record.

De zware economische sancties tegen Rusland zullen het land economisch nog verder in de armen drijven van China. En dat zal ten koste gaan van onze Europese economie. Die analyse maakt onze Trends Talk-gast van dit weekend: Johan Vanderplaetse, al dertig jaar zakenman in het land en de voorzitter van de Europese werkgeversvereniging in Rusland. Hij beschouwt de huidige crisis als het gevolg van 20 jaar onbegrip tussen Europa en Rusland.

De Verenigde Staten hebben nieuwe sancties genomen tegen Russische miljardairs, hun families en bedrijven. Ze verhogen daarmee de druk op president Poetin, net als ondermeer Europa en de Britten dat al eerder deden. "We willen samen de grootste economische strijd ooit voeren tegen Poetin", zegt de Amerikaanse president Biden. De Russische oligarchen krijgen visabeperkingen opgelegd, maar ze riskeren ook dat hun speelgoed wordt afgepakt.

Rusland wordt almaar meer een paria op de financiële markten. Na Standard & Poor's zetten nu ook Fitch en Moody's de kredietwaardigheid van Rusland op rommelstatus. De beheerders van invloedrijke aandelenindexen MCSI en FTSE Russell gooien Russische aandelen uit hun beursbarometers. En de beurs van Londen maakt de handel in financiële instrumenten van 27 aan Rusland gelinkte bedrijven onmogelijk.

Na de economische sancties van heel wat westerse regeringen breken nu ook steeds meer westerse bedrijven met Rusland, uit protest tegen de inval in Oekraïne. Olie- en gasbedrijven spelen hierin een voortrekkersrol. Volgens Etion, het forum voor geëngageerd ondernemen, is die desinvesteringsgolf waarschijnlijk niet van voorbijgaande aard. Bedrijven beseffen immers meer en meer dat ze ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid dragen.