Alles over sociaal overleg

Witte rook uit de Wetstraat: de Vivaldi-regering is het eens geraakt over de lonen en de welvaartenveloppe. Vakbonden en werkgevers binnen de Groep van Tien kwamen daar zelf niet uit. En moeten zich nu buigen over het verzoeningsvoorstel van de regering. Opvallend in het voorstel: een deel van de welvaartsenveloppe, bedoeld voor de laagste uitkeringen gaat naar de minimumlonen. Zo wil de regering een werkloosheidsval voorkomen. Een loonsverhoging zit er de komende twee jaar niet in. Alleen bedrijven die hoge of uitzonderlijk hoge winst maakten kunnen hun personeel een energiepremie toekennen, tot maximaal 750 euro.

De federale regering bespreekt vrijdag een eenmalige en vrijwillige premie waarover werknemers en werkgevers akkoorden kunnen sluiten in sectoren die goed boeren. De premie maakt deel uit van een bemiddelingsvoorstel na het mislukte loonoverleg tussen werkgevers en vakbonden. Eigenlijk willen de vakbonden vrije loonsonderhandelingen, zodat lonen bovenop de index kunnen stijgen in bedrijven en sectoren die het goed doen. Maar volgens de werkgevers is daar geen ruimte voor wegens de hoge energie- en loonkosten.

Vakbonden hebben over het hele land een actie- en stakingsdag gehouden voor meer koopkracht. Die was vooral voelbaar in het openbaar vervoer, maar deels ook in de privésector. In bedrijven die het door de hoog oplopende kosten vandaag lastig hebben bleef het bij pamfletten uitdelen. Maar in een aantal vooral gróte bedrijven is er ook gestaakt. De vakbonden eisen loonsverhogingen bovenop de index. Nu is door de loonwet - de wet op de concurrentiekracht - de marge daarvoor nul.

De vakbondstop noemt de actie- en stakingsdag voor meer koopkracht een succes. Bij de werkgevers zijn de bonden eerder deze week op een muur gebotst, en groeit het onbegrip alleen maar. Maar deze actie is vooral een boodschap aan het grote publiek, en daarmee dus ook aan de politiek. Want de regering zal uiteindelijk de knopen moeten doorhakken in het loon- en koopkrachtdossier.

Het hing al langer in de lucht : de vakbonden en werkgevers bereiken geen akkoord over de loonnorm en de welvaartsenveloppe. Overleg daarover is vanavond op niets uitgedraaid. De vakbonden nemen geen genoegen met een loonmarge van nul procent. Maar volgens de werkgevers is er geen geld voor meer loon, bovenop de automatische loonindexering. Het loondossier komt nu op de tafel van de federale regering terecht.

De vakbonden en werkgevers gaan versneld het loonoverleg opstarten, om samen een antwoord te bieden op de energiecrisis. Dat blijkt na afloop van een verzoeningsvergadering van de Groep van Tien op het kabinet van premie De Croo. Tegelijk gaat de regering een concreet voorstel uitwerken voor de verdeling van de zogenaamde welvaartenveloppe. Maar het goede nieuws is dus dat het sociaal overleg heropleeft.

Ons land heeft de voorbije jaren meer dan 40.000 jobs en zo'n 7 miljard euro welvaart laten liggen door de nadelige Belgische regeling rond nachtarbeid in de e-commerce. Dat blijkt uit een studie van het VBO. De ondernemersorganisatie lanceert met een studie een nieuw offensief om de regering tot snelle actie aan te zetten, want nu missen we de economische sneltrein van e-commerce, waarschuwt het VBO.

De socialistische vakbond heeft in Brussel actiegevoerd voor meer koopkracht. Het ABVV wil dat de regering ingrijpendere maatregelen treft om de stijgende energiekosten en inflatie te milderen. De actie is de start van een campagne, die ook de bijsturing van de loonnormwet opnieuw op de politieke agenda zet.

Ons land dreigt de zieke man van Europa te worden door een kostenexplosie. Zo waarschuwt ondernemersorganisatie VBO. Uit z'n conjunctuuronderzoek blijkt dat nog veel prijsstijgingen in de pijplijn zitten bij onze bedrijven. En daar komt de automatische loonindexering nog bovenop. Voor dit jaar een stevige loonkostenstijging van 8%, schat het VBO, enkel in ons land. En dat kan onze economie pijn doen.

Bij IBM België is de hele dag gestaakt. Al begin november kondigde de Amerikaanse IT-reus een grote herstructurering aan waarbij 196 banen geschrapt zouden worden in ons land. Maar na maandenlange onderhandelingen over de vertrekregeling is de verstandhouding tussen directie en vakbonden helemaal zoek. Met een eerste stakingsdag tot gevolg.

Na overleg tot diep in de nacht is de regering tot een akkoord gekomen in het loonoverleg voor de privésector. Bedrijven die goed hebben geboerd, kunnen hun werknemers een eenmalige coronapremie geven. Dat zal onder de vorm van een consumptiecheque van maximaal 500 euro zijn.

De regering heeft nog geen beslissing genomen over het heikele dossier van de loonsstijgingen in de privésector voor de volgende twee jaar. De discussie daarover begint wellicht de komende dagen. Het loondossier is bij de regering terechtgekomen omdat werkgevers en vakbonden er onderling niet uitraakten.

De vakbonden stoppen de onderhandelingen met de werkgevers over een loonakkoord. De standpunten van de sociale partners liggen te ver uiteen om voor de deadline van 1 mei een overeenkomst te sluiten. De werkgevers vragen nu dat de regering in elk geval de knoop doorhakt over de loonnorm en de welvaartsenveloppe. Over dat laatste dossier raakten vakbonden en werkgevers het wél eens.

In verschillende provincies in ons land is het bouwverlof vandaag begonnen. Maar steeds meer bouwbedrijven breken met die traditie. Om bijvoorbeeld de achterstand weg te werken die ze opliepen tijdens de lockdown, zoals de Limburgse fabrikant van gevelstenen Nelissen. Maar dat is niet de enige reden om het collectief verlof in vraag te stellen.

Het VBO viert z'n verjaardag zoals gezegd met de aanstelling van een nieuwe voorzitter: Bart De Smet van verzekeraar Ageas. Voor het eerst komt een topman uit de financiële sector aan het hoofd van de belangenorganisatie van werkgevers. De Smet toont zich meteen ambitieus. Hij wil Brussel op de kaart zetten als financieel centrum in Europa. En België moet tegen 2030 opnieuw bij de competitiefste landen in de wereld horen.

De socialistische vakbond heeft actie gevoerd voor een hoger minimumloon. Een actie die kadert in een wereldwijde beweging, Fight for 15. Die begon in de VS en vroeg een minimumloon van vijftien dollar in de fastfoodketens. In België voert het ABVV een gelijkaardige actie. De socialisten vragen een minimumloon van veertien euro per uur.

Vakbondsmensen uit heel Europa hebben vanmiddag geprotesteerd bij Coca-Cola in Anderlecht. Ze hebben hun buik vol van de lange reeks herstructureringen bij de frisdrankreus en de gebrekkige werking van de Europese ondernemingsraad.

Minister van Werk Peeters heeft het KB ondertekend dat de volgende twee jaren een maximale loonstijging van 1,1 procent vastlegt, bovenop de index. Dankzij de loonnormwet en de taxshift is onze loonhandicap met de buurland weggewerkt, zegt Peeters. 't Loonakkoord kwam tot stand na veel geduw en getrek tussen de sociale partners. Dus pleiten sommigen ervoor de regering meer greep te geven op het sociaal overleg.

Het ABVV is dan toch bereid om de verschillende onderdelen van het loonakkoord te ondertekenen, met één uitzondering: de minimumlonen. Die zouden volgens het globale akkoord met 1,1% stijgen, maar dat vindt de socialistische vakbond veel te weinig. De bond pleit al lang voor een minimumloon van 14 euro per uur, terwijl het nu nog onder 10 euro ligt.