Alles over vakbonden

De nationale vakbondsbetoging heeft heel wat volk op de been gebracht in Brussel: de vakbonden telden 80.000 manifestanten, de politie 70.000. De drie grote vakbonden eisen maatregelen om de koopkracht te versterken. Ze willen dat de loonnormwet wordt aangepast, want die laat nauwelijks ruimte voor loonsverhogingen bovenop de index.

Ons land heeft de voorbije jaren meer dan 40.000 jobs en zo'n 7 miljard euro welvaart laten liggen door de nadelige Belgische regeling rond nachtarbeid in de e-commerce. Dat blijkt uit een studie van het VBO. De ondernemersorganisatie lanceert met een studie een nieuw offensief om de regering tot snelle actie aan te zetten, want nu missen we de economische sneltrein van e-commerce, waarschuwt het VBO.

Geef mensen die géén uitkering krijgen - huismoeders en -vaders bijvoorbeeld - een vergoeding als ze een opleiding volgen voor een knelpuntberoep. Dat voorstel is vandaag geopperd op de eerste grote conferentie over de Vlaamse arbeidsmarkt die fysiek én digitaal zo'n duizend deelnemers telde. De conferentie was een initiatief van Vlaams minister van Werk Hilde Crevits en kreeg de titel 'Van Krapte naar Kansen'.

Niet alleen de werkgevers, ook de vakbonden lopen niet echt warm voor de arbeidsdeal. Het zit hen dwars dat ze grotendeels aan de kant worden geschoven in het dossier over avond- en nachtwerk in de e-commerce. Ook over de vierdagenwerkweek hebben de bonden bedenkingen.

De vakbonden hebben de hoofdzetel van uitzendgroep Randstad onder een dikke laag schuim gezet. De actie is gericht tegen dienstenchequedochter Tempo Team, want in de dienstenchequesector is nog steeds geen sociaal akkoord bereikt. Het laatste breekpunt is de kilometervergoeding waarop de poetshulpen aanspraak kunnen maken. De vakbonden drijven de druk op via onverwachte acties, in ware guerilla-stijl.

Het zit er bovenarms op tussen vakbonden en directie van luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines. Het vliegend personeel legt er sinds 5 uur vanmorgen voor 24 uur het werk neer. Ze protesteren tegen de te hoge werkdruk en klagen dat de directie een aantal ondertekende CAO's niet zou respecteren. Zowat de helft van de geplande vluchten bleef vandaag aan de grond.

De militanten van de socialistische en christelijke vakbond die in Brussel manifesteerden, willen af van de loonnormwet. Die bepaalt hoeveel de lonen in de privésector maximaal mogen stijgen. Het moet ervoor zorgen dat Belgische bedrijven kunnen optornen tegen hun concurrenten uit de buurlanden. Maar volgens de vakbonden zijn de lonen daardoor niet meer aangepast aan de stijgende levenskosten.

"De directie van AG Insurance pleegt woordbreuk". Dat zeggen de vakbonden die een nieuwe protestgolf gestart zijn bij de grootste verzekeraar van ons land. Eind oktober kwamen ze nog tot een verzoening met de directie, maar dat akkoord zou niet volledig uitgevoerd zijn. Het conflict draait om werkdruk en afspraken rond telewerk. Bij AG in Charleroi is daarom gestaakt.

Nieuwe protestacties van de politievakbonden hebben vanochtend het verkeer in de Brusselse binnenstad lam gelegd. Ook in en rond de luchthaven is actie gevoerd, met vertragingen en gemiste vluchten tot gevolg. De bonden voeren actie voor loonsverhoging, en politiemensen weten duidelijk hoe ze impact genereren.

Het protesteert daarmee tegen grote veranderingen en besparingen. Onder impuls van de Vlaamse regering moet de VDAB meer de rol van regisseur in de arbeidsmarkt spelen, en de concrete begeleiding en opleiding van werklozen deels uitbesteden. Dat is niet naar de zin van het personeel.

Bij IBM België in Haren hebben vakbonden en werknemers actiegevoerd. Ze vinden dat de directie te snel gaat in de onderhandelingen over de in november aangekondigde herstructurering. Eén op de vijf banen staat op de tocht.

Op Brussels Airport hebben douaniers stiptheidsacties gehouden. Ze klagen over de stijgende werkdruk en het gebrek aan mensen en middelen. De hinder voor het passagiers- en vrachtverkeer is beperkt gebleven.

Als de vakbonden vrijere loononderhandelingen willen, zullen ze ook de loonindexering moeten loslaten, zegt arbeidseconoom Stijn Baert. Het is die automatische aanpassing aan de levensduurte, die de onderhandelingsmarge vernauwt. Misschien kan de liberale vakbond - die vandaag niet mee staakte - de brug zijn in de onderhandelingen tussen werkgevers en vakbonden.

De drie vakbonden hebben vandaag een nationale actiedag gehouden. Ze verhogen daarmee de druk op de werkgevers en de regering om een rechtvaardig interprofessioneel akkoord af te dwingen. De bonden pikken het niet dat de loonsverhogingen in de privésector voor de komende 2 jaar worden beperkt tot 0,4 procent bovenop de index en ze eisen ruimte tot onderhandelen.

De drie vakbonden rekenen op de progressieve partijen in de regering om de lonen meer te laten stijgen dan de maximale loonmarge van 0,4 procent, bovenop de index. Dat kan eventueel gebeuren via rondzendbrieven. De vakbonden hebben de loononderhandelingen voor de privésector met de werkgevers opgeschort. Ze vinden de maximale loonstijging, zoals vastgelegd door de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven, veel te weinig.

Met bijna 95 procent van de stemmen geteld blijft de christelijke vakbond met zowat de helft van de stemmen uitgesproken de grootste. Het ABVV haalt 35 procent. Het lichte verlies van de twee grote vakbonden resulteert in lichte winst voor het kleinere liberale ACL-VB. Opvallend is de vrij grote opkomst ondanks corona. Behalve bij de min-25-jarigen.

De komende twee weken vinden in zo'n 7.000 privébedrijven sociale verkiezingen plaats. Werknemers kunnen dan hun vakbondsafgevaardigden kiezen in de Ondernemingsraad en het Comité voor Bescherming en Preventie op het Werk. Ruim zestig procent bracht zijn stem uit bij de vorige sociale verkiezingen, vier jaar geleden. Deze verkiezingen hadden eigenlijk al in mei moeten plaatsvinden. Maar zijn uitgesteld wegens corona.

Maar liefst zeven op de tien werknemers vinden dat vakbonden een zitje moeten krijgen in raad van bestuur van hun onderneming. Dat blijkt uit een studie van Randstad, in aanloop naar de sociale verkiezingen. In Duitsland is een vakbondsafvaardiging in de raad van bestuur heel gewoon. Maar bij ons is dat voorlopig niet aan de orde.